"خیر و شر"، افسانه ی دو هم سفر با نام های "خیر" و "شر" است. در طی سفر، شر، تمام آذوقه ی خیر را مصرف کرده زمانی که مایحتاج خیر به پایان رسیده و خیر به او محتاج می شود، شر نه تنها آب و نانی در اختیار خیر نمی گذارد، بلکه در ازای دریافت پول، جواهر و اسباب قیمتی خیر، دو چشمش را نیز کور می کند. خیر پس از کور شدن در بیابان رها می شود. در این حال دختر کدخدا که خیر را مشاهده می کند او را نزد پدر برده و پدر با برگ مامیران، بینایی خیر را دوباره به او باز می گرداند. دست سرنوشت حوادثی را بر مسیر خیر قرار داده که خیر با پشت سر گذاشتن آن ها، به دربار پادشاه راه می یابد و وزیر می شود. پس از مرگ پادشاه نیز خیر، به سمت پادشاهی منسوب شده و کدخدا را وزیر خویش می گرداند. تا این که سرانجام خیر که به همراه کدخدا به شکار رفته، همسفر قدیمی اش، شر، را مشاهده می کند و کدخدا با یک ضربه ی شمشیر او را از پای درمی آورد. کتاب حاضر حاوی افسانه هایی است که عناوین برخی از آن ها عبارت است از: خیر و شر؛ گل خندان؛ نمدی؛ گل زرد؛ مرغ سعادت؛ رمال باشی؛ خاله قورباغه؛ فرزندان من؛ کدو قلقله زن؛ سنگ صبور؛ قاطر و آفتابه؛ و گنجشک دنبک زن.