این اثر، پژوهشی است تطبیقی در اسطوره و دین که طی آن نویسنده قصد دارد وجه مشترک ادیان ابتدایی را با هم و با ادیان جدیدتر چون مسیحیت، نشان دهد. دیدگاه اصلی نویسنده این است که "همه ادیان، در اصل آیین های باروری بوده اند متمرکز بر گرد پرستش و قربانی کردن ادواری فرمانروای مقدس که تجسد خدایی میرنده و زنده شونده، الوهیتی خورشیدی، بود و به وصلتی رمزی با الهه زمین تن در می داد و هنگام خرمی می مرد و به وقت بهار تجسد دوباره می یافت". فریزر معتقد است که این افسانه عصاره تقریبا همه اساطیر عالم است. به تصریح مترجم: "شاخه زرین اثری است که شیوه های ابتدایی پرستش، اعمال زناشویی، آیین ها، مراسم و جشن های باروری نیاکان ما را گزارش می کند و با رد این باور عمومی که زندگی ابتدایی ساده بوده است نشان می دهد که انسان بدوی در بند جادو، تابوها، و خرافات اسیر بود. در این اثر شاهد تحول انسان از وحشیت به تمدن، از دگرگون شدن رسوم و آداب عجیب و غریب و اغلب خونین اش به ارزش های پایدار اخلاقی، عقلی و معنوی هستیم". مجموعه حاضر مشتمل بر چهار کتاب جیمز جورج فریز (1845 - 1941)، همراه با سال شمار زندگی اوست. سه کتاب دیگر این مجموعه ـ به غیر از شاخه زرین ـ عبارت اند از: "فرمانروای بیشه زار"، "کشتن خدایان" و "بلاگردان".