«خاطرات یک گیشا» رمانی است خواندنی و درخشان از آرتور گلدن. این کتاب، روایتی از خاطرات زندگی زنی گیشا، به نام نیتا سایوری، و دیدگاه و تجربیات او از حرفه ی گیشاگری در برخورد با مردم و خود زندگی است. اما آنچه آرتور گلدن، نویسنده ی امریکایی این کتاب، در سیر داستان به ما نشان می دهد، چیزی فراتر از زندگی نامه است. درواقع، در این داستان، ما با فرهنگ و شیوه ی زندگی گیشاهای ژاپنی آشنا می شویم که در گذر زمان، گزارش ها و شایعات گوناگونی درباره شان شنیده ایم؛ زندگی ای که آداب و رسوم دیرینه خشک و انعطاف ناپذیر، همراه با انضباط شبه نظامی حاکم بر زندگی شخصی و اجتماعی شان از آنان چهره ای مرموز و ناشناخته ساخته است. اما در میان خارجیان، دیدگاه غلطی وجود دارد که گیشاها را زنانی خودفروش می انگارد؛ درصورتی که چنین نیست. گیشاها زنان خودفروش نیستند. آن ها دخترانی هستند که در خردسالی از خانواده های تنگ دستشان به مبلغی ناچیز خریده شده و با آموزش هایی خاص، برای ایفای نقش هم نشینی و مصاحبت با مردان در چای خانه ها تربیت می شوند. در زبان ژاپنی «گی» به معنای هنر و مهارت و «شا» به معنای شخص است. ترکیب گیشا به معنای آراستگی فرد به هنرهاست. حرفه ی گیشاگری در ژاپن قدمتی ۲۰۰ ساله دارد. زندگی گیشاها از جهاتی شبیه زندگی زنان تارک دنیاست. گیشا نیز نباید ازدواج کند که در این صورت، باید دست از حرفه اش بشوید. آنچه نویسنده ی کتاب تلاش کرده تا در قالب داستان، زندگی یک دختربچه را روایت کند، در واقع رنج هزاران هزار زنی است که در سیستم دیرینه و سنتی ژاپن، ناخواسته به خدمت در چای خانه ها درآمده اند. سیستمی شکل گرفته از مردانی که نمی خواهند با ظاهر شدن در مجامع عمومی با همسرانشان، آن ها را از مسائل کاری خود آگاه سازند. از این رو، با استخدام یک گیشا در چای خانه، همنشین و مصاحبی، گاه برای درددل، برای خود فراهم می آورند.