کتاب رویای نوشتن

تقریباً وقت ناهار است. گابو دقیقاً ساعت نه صبح شروع به صحبت کرده و هنوز صحبتش تمام نشده است. بیشتر از آنکه درس بدهد گپ می زند، داستان می گوید. سه ساعت بیشتر است که ما دوازده نفر اینجا نشسته ایم و چندان چیزی نمی گوییم. صبحانه نخورده ام، اما احساس گرسنگی نمی کنم. او قهوه نمی خورد، ولی بیشتر ما می خوریم. قهوه با داستان های او خیلی می چسبد. می گوید: «قصه گوها با این ویژگی به دنیا می آیند، نمی توان از کسی قصه گو ساخت. قصه گویی، مثل خوانندگی، ذاتی است. آموختنی نیست. تکنیک چرا، آن را می شود یاد گرفت، اما توانایی قصه گفتن چیزی است که با آن به دنیا می آیید. به آسانی می توان قصه گوی خوب را از قصه گوی بد تشخیص داد: «از یک نفر بخواهید آخرین فیلمی را که دیده برایتان تعریف کند.» «دشواری کار در این است که بفهمید قصه گو نیستید و شهامتش را داشته باشید که پیش بروید و به کار دیگری بپردازید.» سزار رومِرو بعدها به ما می گوید که از بین تمام حرف های گابو این یکی بیش از همه او را تکان داده است. مثالی می زند. کمی بعد از آنکه جایزه ی نوبل را به دست آورد، وقتی در مادرید از هتلش خارج می شد، روزنامه نگار جوانی خودش را به او رساند و تقاضای مصاحبه کرد. گابو، که از مصاحبه خوشش نمی آید، از این خانم دعوت کرد آن روز را با او و همسرش بگذراند. «او تمام روز با ما بود. خرید کردیم، همسرم چانه زد، ناهار خوردیم، قدم زدیم، صحبت کردیم؛ همه جا همراه ما آمد.» وقتی به هتل برگشتند و گابو خواست خداحافظی کند، آن خانم باز هم از او تقاضای مصاحبه کرد. گابو می گوید: «به او گفتم باید شغلش را عوض کند. او داستان کامل را در اختیار داشت، گزارش توی دستش بود.» در ادامه صحبتش به تفاوت مصاحبه و گزارش می پردازد – «اشتباهی که روزنامه نگارها مدام مرتکب می شوند.» در ژورنالیسم مکتوب، مصاحبه همیشه گفت وگویی است بین روزنامه نگار و کسی که حرفی یا فکری درباره ی ماجرایی دارد. گزارش، بازسازی موشکافانه و صحیح ماجراست. «ضبط صوت وسیله پلیدی است، چون آدم به دام می افتد و باورش می شود که ضبط صوت فکر می کند. در نتیجه، به محض آنکه دکمه ضبط صوت را فشار می دهیم، فعالیت مغزمان را متوقف می کنیم. ضبط صوت یک طوطی دیجیتال است؛ گوش دارد، اما قلب ندارد. جزئیات را ثبت نمی کند. بنابراین وظیفه ی ما این است که فراتر از کلمات بشنویم، آنچه را که گفته نمی شود. بفهمیم و بعد… داستان کامل را بنویسیم.» به انبوه کاغذهای مقابلش -همان مقاله های ما- نگاه می کند و می گوید: «نوشتن یک جور هیپنوتیسم است. اگر موفقیت آمیز باشد، نویسنده خواننده را هیپنوتیسم کرده است. هر جا نویسنده تپق بزند، خواننده از خواب بیدار می شود، از هیپنوتیسم بیرون می آید و از خواندن دست می کشد. اگر نثر لنگ بزند، خواننده رهایتان می کند. باید با پرداختن به جزئیات ظریف، به تک تک کلمات، خواننده را در هیپنوتیسم نگه داشت. این عملی است مداوم که طی آن با صحبت و ریتم خواننده را مسموم می کنید.» مکث می کند و بعد با دست می زند روی کاغذها. «باید بگویم که مقاله هایتان را خواندم و تمام مدت بیدارِ بیدار بودم.» نفسم بند می آید. بعضی ها می خندند و بقیه با ناراحتی در صندلی هایشان وول می خورند.