جایگزین شدن نظم سیاسی جهانی متکی بر امپراتوری ها توسط نظمی متکی بر دولت ملت ها طی روندی 400ساله به وقوع پیوست. آغاز آن، با سر زدن جنبش های اصلاحگری دینی در قرن شانزدهم میلادی همراه بود و پایانش، مستلزم دو جنگ جهانی. ایران، همچون یک موجودیت سرزمینی دیرپا و یک فرهنگ کهن با یک سابقه طولانی در همزیستی اقوام مختلف، هم در آغاز این بحران، سعی و تلاشی توأم با موفقیت به معنای تأسیس دولتی ایرانی انجام داد و هم در پایان راه در تثبیت و تحکیم آن دولت. اکنون بدان صورت که در این کتاب توضیح داده شده است، این تلاش و تکاپوها در دو دوره نام برده به تبیین دو انگاره از «وطن» انجامیدند که اغلب در هر دو سطح عام و رسمی یکدیگر را تقویت کرده اند. با این همه همان طور که در این کتاب از طریق ساخت و سپس بازسازی موزه ملی ایران شرح داده می شود، در تاریخ معاصر ایران دو بار تلاش بی حاصلی انجام شد برای رسیدن به درکی یکپارچه از وطن که فقط بر پایه یکی از این دو انگاره استوار باشد. نتیجه آنکه وطن همچون مفهومی ناپایدار و مبهم باقی ماند.