کتاب کهن دیار ج2

از سپیده دم تاریخ تا کنون به رغم آن که ایران بارها در معرض هجوم دشمنان قرار گرفته است، ولی ایرانیان هیچ گاه هویت ملی خود را فراموش نکرده اند. با سقوط سلسله ی ساسانی و سلطه ی اعراب، هویت ایران دچار بحران شد. ایرانیان گرچه به سرعت دین اسلام را پذیرفتند و در راه اعتلای آن کوشش فراوانی کردند، اما پس از روی کار آمدن امویان، مورد بی مهری خلفا قرار گرفتند. با سقوط سلسله ی اموی به دست سرداران ایرانی، خلفای عباسی بر آن شدند تا با اداره ی بخش های شرقی کشور به دست حکمرانان محلی و تاسیس سلسله های نیمه مستقل طاهریان، صفاریان، سامانیان و غزنویان موافقت کنند. در چند قرن بعدی، ایرانیان از این موقعیت ویژه برای خروج از سلطه ی اعراب استفاده کردند. فتح بغداد توسط برادران آل بویه و ظهور امپراتوری قدرتمند سلجوقی می رفت تا ایرانیان را در دست یابی به استقلال کامل یاری رساند، اما هجوم ناگهانی مغول مانع از آن شد. پس از حکومت مغولان، ایلخانان و تیموریان، سرانجام ایرانیان در قرن نهم هـ . با تاسیس سلسله ی صفویه، هویت اصیل و ملی خود را با تاکید بر مذهب شیعه در شکل جدید ظاهر کردند. هویت مستقل ایرانی به رغم فراز و نشیب هایی که پس از سقوط صفویان و آشفتگی های سیاسی و فرهنگی مواجه بود، هنوز هم پابرجا مانده است. نویسنده در کتاب حاضر تاریخ ایران را از سقوط ساسانیان تا دوره ی قاجاریه به اختصار بیان کرده است، سپس تعدادی از مشهورترین و برجسته ترین آثار مربوط به هر دوره معرفی شده است. در انتهای کتاب نیز خلاصه ی داستان های سه منظومه ی شاهنامه ی فردوسی، خسرو شیرین و لیلی مجنون نظامی گنجانده شده است.