این اثر با معرفی و نقد کتاب های روش تحقیق در رشته ی تاریخ اثر خود را شروع می نماید؛ و با پرداختن به مفاهیم کلیدی در قلمرو تاریخ شناسی، موضوع و فایده علم تاریخ را برای خواننده بازگو می نماید. در ادامه تاریخ شناسی و رابطه ی این علم را با علوم دیگری در بخش محتوایی بخش دوم و سوم، تغییرات رویکرد و مباحث جدید را برای رویکردهای اخلاقی در حرفه ی تاریخ پژوهی را نیز موردپژوهش قرار می دهد. مؤلف این اثر با تغییر شکل و ساختار در مباحث خصوصاً در ویراست جدید کوشیده تا این اثر را به یک اثر آموزشی مبدل نماید. اثر در 4 بخش تدوین شده است که هرکدام از ویژگی خاصی برخوردار است. داشتن یک رویکرد شخصی و پیوستگی مطالب در روش پژوهش تاریخ شناسی در این اثر می تواند یک نقطه قوت برای این اثر بشمار رود.

معرفی و نقد کتاب های روش تحقیق در رشته تاریخ درآمد ادبیات روش تحقیق در اغلب رشته های مختلف علوم انسانی از وضعیت قابل قبولی برخوردار است. در این میان به جرئت می توان گفت که تاریخ شناسی جزو آن دسته از علومی است که در آن کمترین توجه به روش های تحقیق در کشور ما صورت گرفته است. شاهد این مدعا حجم بسیار اندک آثار انتشاریافته در این حوزه از تأسیس اولین رشته دانشگاهی تاریخ گروه تاریخ دانشگاه تهران تاکنون است. تعداد کتاب هایی که تاکنون درباره روش تحقیق در تاریخ تألیف و یا حتی ترجمه شده، بسیار اندک است و ما سعی می کنیم در این قسمت بیشتر آن ها را نقد و بررسی کنیم. بنابراین، قضاوت درباره کیفیت آن ها را به سطور آتی وامینهیم؛ اما پیشتر باید به این واقعیت اشاره کنیم که این حجم اندک از تألیف و ترجمه در زمینهٔ روش تحقیق در تاریخ، گویای واقعیت هایی غیرقابل انکار است: نخست اینکه در اندیشه تاریخ پژوهان دانشگاهی ما موضوع «روش» چندان جایگاهی نداشته و ندارد. اگر غیرازاین بود، مثل دیگر رشته های علوم انسانی شاهد تحقیقات و تألیفات فراوانی در حوزه روش تحقیق در تاریخ بودیم، درحالی که این گونه نیست. دوم اینکه این واقعیت تلخ نشان می دهد که تا چه حد تحقیقات تاریخی دانشگاهی در کشور از فقدان روش علمی رنج برده و می برند. به عبارت دیگر، از این زاویه نمی توان میان پژوهش های دانشگاهی و غیردانشگاهی تمایز جدی قائل شد؛ زیرا هردوی این پژوهش ها دارای يك وجه مشترك بسیار تعیین کننده اند و آن فقدان روش و عدم پایبندی به الزامات تحقیق علمی است. سوم اینکه این پژوهش ها در حد اعلای خود موفق به ارائه «اطلاعات» مفید و منظم می شوند و نه بیش از آن، به عبارت دیگر، نمی توانند به سطح نظریه پردازی و یا نظریه آزمایی برسند...

روش پژوهش در تاریخ شناسی پس از چند سال انتشار، اینک با ویراستی جدید همراه با تجدیدنظر و اضافات به خوانندگان گران مایه تقدیم می شود. اضافه شدن بخش های «ملاحظات ارزی در تاریخ ورزی» و «نقد و نظرِ» به همراه اصلاحات اساسی در رویکرد کلی کتاب، از تغییرات اساسی انجام شده در ویراست جدید است. مهم ترین ویژگی این اثر، داشتن رویکردی مشخص به روش پژوهش در تاریخ شناسی است و در تبیین این موضوع اساساً سعی نمی کند آثار به نگارش درآمده در حوزه روش تحقیق در دیگر علوم انسانی را سرمشق خود قرار دهد؛ بلکه می کوشد موضوع روش را به صورتی ویژه برای مطالعات تاریخ شناسی تبیین و تشریح کند. مطالعه این متن درسی برای همه دانشجویان تاریخ و دانشجویان دیگر رشته های علوم انسانی جهت آشنایی با روش های تاریخ ورزی توصیه می شود.