کتاب دین و روان

آیا میل دارید که شما را به معامله ای دلالت کنم که از رنج های دردناکتان برهاند؟

به خاطر دارم چند سال پیش از جنگ جهانی اخیر که برق شهرداری تهران دایر شد به اصرار و حتی به زور به مردم انشعاب برق می دادند؛ اما چندی نگذشت که مردم از فایده های بسیار برق آگاه شدند و نه تنها با میل انشعاب برق میخواستند بلکه پولهای گزاف هم میدادند و سالها برای رسیدن نوبت خود می گذراندند؛ به طوری که هنوز هم آثاری از آن وضع باقی است. آری، وقتی مردم فهمیدند که از این نیروی عجیب یخچال شان بادبزن شان اتوی شان رادیوی شان و.... به کار می افتد، دیگر به هیچ وجه از آن دل بر نکندند؛ حتی خود من میگفتم که به زحمتش نمی ارزد و با همین چراغ های نفتی رفع احتیاج میکنیم ولی وقتی به اصرار اطرافیان خود برق گرفتم، دیگر به هیچ روی حاضر نبودم از آن دست بردارم و چه بسا شب ها که چند ساعتی برق قطع میشد حتی مطالعه خود را هم تعطیل می کردم و رغبت نمی کردم که با چراغ های نفتی کتاب بخوانم اگر کسی با دستگاه بزرگی که همه نیروهای جهان و بلکه همه جهان نیرو و ماده از اوست؛

اینها یک کشف و شهودهایی از ماوراء الطبیعه هستند که در آنها، بسیاری ها به یکی و کثرت ها به وحدت بدل می گردند. یکی از این دوستان من می نویسد: هر یک از ما که به آن عالم روحانی میرسیم، خود را از یاد برده، همه در یک چیز حل میشویم؛ همه به حق متصل میگردیم. در آنجا دیگر بالا و پایین، اینجا و آنجایی وجود ندارد؛ هر چه هست همان زندگی و حیاتی است که ما در آن غوطه وریم یکی هست و کثرتها و بسیارها از میان رفته اند هر یک از ما به حقیقت جز آن یکی که هست، چیز دیگری نیستیم.... این است آن نطقه نهایی در اینجا هستی خود را که ناپایدار پنداشته و همه ناراحتی های ما از این پندار است پایدارش دیده و لذتی آرام بخش و پیروز ماوراء همه دوگانگی ها و نقیضها و ضدیتها که در ساحت مقدس الهی متصور نیست درک میکنیم

اگر اشتباه نکرده باشم، این حالت حالت یکی از عرفانهای مذهبی است. مستر «بلاد» در رساله های مختلفی که منتشر ساخته، کوشیده است کشف و انکشافهای عالم بیهوشی را شرح دهد یک مرد فیلسوف که در حدود ده - پانزده سال پیش فوت کرده است به نام گزنوس کلارک نیز از این اکتشافات داشته است. مشارالیه مینویسد: در یک نکته که من با مستر بلاد هم داستان میباشم این است که بصیرت نفس و یا درون بینی یک امر فعاله و محرکی نیست بلکه یک امر پذیرشی و ساده است. مستر بلاد میگوید این تنها چیزی است که بر ما روشن می سازد چرا و اگر بخواهیم بهتر بگوییم، باید گفت: چگونه زمان حاضر به وسیله گذشته به جلو رانده شده و در خلائی که آینده ایجاد کرده، به «پیش کشیده میشود. شناختن زمان حاضر» چیزی است که ضرورتاً باید آن را شناخت و نمیتوانیم از شناختن آن سر باز زنیم

۱. هاتف می گوید:

که یکی هست و نیست غیر از او