«کتاب عزاداران بیل» مشتمل است بر هشت قصه از اهالی دهی به نام بیل. در «قصة هشتم»، زندگی و ترک دیار مشهدی اسلام، تنها گاری چی و ساززن ده به تصویر کشیده شده است. راوی مردی مهربان بود که با یک اسب و بز و یک گاری و ساز به تنهایی زندگی می کرد. روزی از ده سیدآبادی دو نفر از طرف شاه تقی به دنبال او می آیند تا در روز عروسی پسرش ساز بزند و آواز بخواند و مشهدی اسلام با اجازة کدخدا می رود و پسر مشهدی صفر، که مردی پست بود نیز به همراه او می رود. در شب عروسی مشهدی اسلام ساز می زند و می خواند. در فرصتی که مشهدی اسلام برای دیدن اسب بیمار مشهدی رقیه، زنی بیوه که قسم خورده بود ازدواج نکند، می رود، دو مرد سیدآبادی و پسر مشهدی صفر در حالی که شاهد این ماجرا بودند، داستان را به گونه ای دیگر می سازند و پسر مشهدی صفر آن را به گونه ای برای اهل بیل تعریف می کند و باعث رسوایی مشهدی اسلام می گردد. مشهدی اسلام که به ده برمی گردد اتفاقی صحبت های اهالی را می شنود. او لباس عزاداری می پوشد و خانة خود را گل می گیرد و ساز خود را برداشته و ده بیل را ترک می کند و به شهر می رود و در پیاد ه روهای شهر مشغول ساززدن می شود.

کدخدا و مشدی بابا و دو تا از جوونها رفتند خانه ی کدخدا و بیل و کلنگ و نردبان را برداشتند و رفتند طرف قبرستان اسلام و عباس و دوتای دیگر هم رفتند خانه ی اسلام. جارو و مشک و کاسه ی لعابی و کیسه را برداشتند و آمدند کنار استخر اسلام و عباس هر چه دستشان بود گذاشتند کنار بید و رفتند سر وقت گودال که سنگ سیاه مرده شوری آنجا بود. اسلام و عباس گوشه های سنگ را گرفتند و حرکت دادند. مار کوچکی پرید بیرون و خودش را انداخت توی استخر دو نفر دیگر هم آمدند و کمک کردند و سنگ را از گودال کشیدند بیرون و رو به قبله اش گذاشتند و زیرش را با سنگ ریزه محکم کردند.
اسلام گفت: «خوب شد.» 
عباس گفت: «آره، دیگه تکون نمیخوره.» 
اسلام با خودش گفت: «روز به روز هم که سنگین تر میشه.» 
زنها طرف دیگر استخر جمع شده بودند و توی استخر را نگاه می کردند. پسر جوانی که کلاه نداشت و موهای سرخ و وز کرده اش را ریخته بود روی گوشها از توی کوچه آمد و سینی بزرگی را که تویش
بقچه بود داد به اسلام و گفت: «مال آقاس.»

عزاداران تیل شامل هشت داستان کوتاه است و با اینکه حوادث به هم ربطی ندارند اما شخصیتها و مکانها در طول اثر تکرار میشوند. این داستانها با استفاده از راوی دانای کل توصیف میشوند و هر کدامشان به یک حادثه پرداخته است. کتاب به سبک رئالیسم است اما در بعضی قسمتها حالت رئالیسم جادویی نیز به چشم میخورد در قصه اول صدای زنگوله و در قصه هفتم تبدیل شدن انسانها به یک حیوان شبیه موش و میمون..... با دقت در تمامی داستانها به این نتیجه میرسیم که تم اصلی آنها مرگ است و اضطراب .... از روی داستان چهارم این مجموعه فیلم گاو