یکی از شاعران بزرگ زمانه ما، در این اثر سرشت و فرهنگ مکزیک را در سلسله ی جستارهایی درخشان واکاوی و معنا می کند. سکوت، ریشخند و صورت بندی زندگی اجتماعی، این ها نقاب هایی هستند که به مکزیکی مجال آن را می دهد که چهره خود را از انظار پنهان کند. هزارتوی تنهایی فراتر از برداشت نویسنده از کشورش، شرحی است ژرف کاوانه از روزهای آمریکای لاتین به مثابه یک کل؛ و نیز دیدگاهی است روشنگرانه درباره انسان آمریکای شمالی که در دنیای انتزاعی ماشین ها، همشهریان و اصول اخلاقی پرسه می زند. وانگهی، این اثر وضع انسان معاصر را به طور فراگیر و فارغ از ملیت او به تصویر می کشد.

تنهایی -احساس تنهایی و بیگانگی با دنیا و خویشتن خویش و آگاهی از این امر- ویژگی ای نیست که فقط خاص مکزیکی ها باشد. همه ی انسان ها، در لحظاتی از زندگی شان، خود را تنها احساس می کنند و به راستی تنها هستند. زیستن یعنی جدا شدن از آنچه بوده ایم برای ره یافتن به آنچه می خواهیم در آینده ی رازالود باشیم. تنهایی ژرف ترین واقعیت وضعیت انسان است. انسان یگانه موجودی است که می داند تنهاست و تنها موجودی است که در جست وجوی دیگری است. طبیعت انسان -اگر بتوان این واژه را درباره ی انسان که خود را با نه گفتن به طبیعت بازآفریده به کار برد-اشتیاق او برای واقعیت بخشیدن به خود در دیگری است. انسان، غربت زده و در جست وجوی معاشرت است. از این رو، آگاهی او از خود، آگاهی او از نبود دیگری، و به دیگر سخن، آگاهی او از تنهایی اش است. جنین با دنیای پیرامون خود یکی است؛ زندگی او زندگی حیوانیِ محض است، بی خبر از خود. در زهدان مادر میان تمنا و کامیابی هیچ فاصله ای نیست. آنگاه که زاده می شویم، پیوندهایی که ما را به زندگی بی هدفمان در زهدان مادر متصل می داشت درهم می شکنیم. ما این دگرگونی را چونان فراق و فقدان، وانهادگی و هبوط در فضایی غریب یا دشمن خو احساس می کنیم. بعدها این حس بدویِ فقدان به احساس تنهایی تبدیل می شود و از پسِ آن صورت آگاهی به خود می گیرد: ما محکوم به تنها زیستن هستیم، اما همزمان محکوم هستیم که از تنهایی مان برگذریم و پیوندهایی را که ما را با زندگی در گذشته ی بهشت گونه یکی می کرد دوباره برقرار سازیم. همه ی قوای ما در تلاش هستند تنهایی مان را پایان دهند. بدین سان احساس تنها بودن ما مفهومی دوگانه دارد: از یک سو آگاهی به خویشتن است و از سوی دیگر اشتیاق رهایی از خویشتنمان است. تنهایی -این وضعیت راستین زندگی ما- بر ما چونان آزمون و تطهیر پدیدار می شود که در فرجام آن تشویش و تزلزل ما محو خواهد شد. در خروج از هزارتوی تنهایی، ما به یگانگی، کمال و سازواری با دنیا دست خواهیم یافت. این دوگانه انگاری در زبان عامیانه با یکسان انگاری تنهایی و رنج نمایان می شود. اندوه عشق چونان اندوه تنهایی است. معاشرت و تنهایی ضد هم و مکمل یکدیگر هستند. نیروی رهایی بخشِ تنهایی احساس گنگ اما زنده ی گناه ما را می پالاید: انسانِ تنها از جانب خداوند وانهاده شده است. تنهایی هم محکومیت است و هم کیفر. تنهایی مکافات است اما هم زمان پایان گرفتن غربت ما را نوید می دهد. این دیالکتیک بر تمامی زندگی انسان سایه می افکنَد.