در جهان کنونی، هر روزه حجم زیادی از اطلاعات در قالب محتوای زبانی و مستندات متنی یا فایل های صوتیِ گفتاری بر بستر وب و فضای مجازی عرضه می شود و به کمک ماشین های هوشمند، پردازش شده در اختیار کاربران قرار می گیرد. تولید، مدیریت و به کارگیری این محتوا مستلزم بهره مندی از دانش و فناوری های مرتبط با پردازش زبان و گفتار است. کتاب حاضر به منظور ارائه گزارشی جامع و روزآمد از وضعیت پژوهشیِ جاری در حوزه پردازش متن و گفتار فارسی، به قلم جمعی از متخصصان این حوزه، تدوین شده است. این کتاب دارای دو قسمت پردازش متن و پردازش گفتار است و هر قسمت با بخشِ مرور منابع و زیرساخت های داده ای آغاز می گردد و پس از بررسی کارهای انجام شده در توسعه ابزارها و پردازش های پایه و میانی، به بخش کاربردهای سطح بالاتر ختم می شود. هر بخش شامل چند فصل است و هر فصل، به شکل یک مقاله مروری نوشته شده که ضمن مطالعه کارهای گذشته، به تحلیل وضعیت حال می پردازد و با بیان مسائل بازِ حوزه، دریچه ای به آینده می گشاید. محتوای کتاب طیف گسترده ای از مطالب، از به کارگیری و تطبیق آخرین دستاوردهای جهانی این حوزه بر روی زبان و گفتار فارسی تا ابداع روش های خاص زبان فارسی، و ازمبانی نظری تا نتایج کاربردی را پوشش می دهد. این کتاب می تواند منبع مناسبی برای تمامیِ دانشجویان و محققانی باشدکه در زمینه تولید منابع، ابزارها و برنامه های کاربردی در حوزه پردازش متن و گفتار فارسی، پژوهش و فعالیت می کنند.