کتاب هاروارد مک دونالد

نیویورک، نیویورک، نیویورک نیویورک شهر نیست، اژدهاست. وارد شهر که می‎شوی انگار اژدهای هفت سری را از فراز کوهی بلند می بینی و به سرت می افتد که نکند اژدها خشمگین شود و دودی هم از خاکسترت برنخیزد. در خیابان های تنگ منهتن، جِرم سنگین شهر روی سینه ات سنگینی می کند و احساس می کنی مردم که مثل مورچه از این سو به آن سو می دوند، مشغول بردن جرم سنگین شهرند. شهر در دست مورچه هاست و همگی به خط و منظم حرکت می کنند. میلیون ها مورچۀ باربر بدون ایجاد سروصدا و مزاحمت برای هم، در مسیر خود می روند. نمی خواهم مثل میرزا حسن خان ایلچی و روشنفکران ندیدبدیدِ دورۀ ناصری در فرنگ، حیرتنامه بنویسم و یا مثل جلال آل احمد، تاریخ و فرهنگ و پدربزرگم را بر سر امریکایی ها بکوبم و حرف تصغیر کاف را بر سر نام هرکس و هر چیزی که در آنجا زاییده و روییده بگذارم، ولی نیویورک، هم جای حیرت دارد هم جای تحقیر؛ هم شهر فرهنگ است هم نیست، هم شهر سیاست است هم نیست و هم از اساس شهر است و هم به کل، شهر نیست. ولی هر چه هست و هر چه نیست، یک چیز قطعی نیست و آن اینکه نیویورک شهر پول است و دلار و در این هیچ کس شک و شبهه ای ندارد. همه مورچگان نیویورکی از صبح تا شب می دوند به خاطر یک مشت دلار بیشتر و یک قران مالیات کمتر. همه چیز حساب و کتاب دارد و سر همه هم توی حساب است و همیشه باید چرتکه دستت باشد که فلان کمپانی دو شاهی کم تر می گیرد و فلان مغازه آوت لت استور ۲۰% تخفیف داده برای بیست روز یا اگر از قبل گیفت کارت داشته باشی سر شانسی؛ یکی می خری و دو تا می بری. برای یک مورچه نیویورکی که از ساعت ۷ صبح بارش را برمی دارد و ۵ بعدازظهر زمین می گذارد، حساب و کتاب، اقساط ماهانه و عقب و جلو کردن هزینه ها جوری که سربه سر شود و کم و کسر نیاید تمام زندگی اش را می پوشاند و اگر هم حتی آب در لانه اش بیفتد، آنچه قبل از هر چیز مهم است، نجات اقساط و وسایل قسطی است که یک عمر دانه دانه و با مشقت و زحمت فراوان و با یک برنامه آن تایم تهیه کرده و گویی اژدهای شهر، اصلاً این مورچگان زحمتکش را که روزی می آیند و صباحی چند پس از آن می روند، نمی بیند. اگر گوش شرقی داشته باشی، غرش شهر را می‎شنوی که سرخوشانه از گنجش مواظبت می کند؛ یک گنج نیویورکی که لابد زیر منهتن توسط یکی از دار و دسته های نیویورکی دفن شده است. متروپولیتن نیویورک شامل پنج جزیره است: منهتن که قلب اژدهاست، بروکلین، برانکس، کویین و لانگایلند که با پل های پر ابهت و تونل ها به منهتن وصل اند و مجسمۀ آزادی معروف که خارج از شهر وسط آب، دست بالای سر برده که نیویورک بی نشان نماند. مجسمه، توتم نیویورک است و اهالی با اینکه چندان سری به آن نمی زنند اما سخت به وجودش افتخار می کنند. متروپولیتن به قاعده باید اندازه تهران باشد و اتفاقاً جمعیتش هم، همان حدود جمعیت تهران است. اصلاً تهران را بگیر، دوباره بساز در قد و قواره شهری منظم، تکنولوژیک، رنگ و وارنگ و مملو از تبلیغات که چقدر شبیه هستیم به جرم و حجم و چقدر بی ربطیم به روح و روان.