تحول علوم انسانی در معانی به روزرسانی بومی سازی کارآمدی و اسلامی سازی به کار رفته است به نقل از شورای عالی انقلاب فرهنگی واقعیت این است که تمهیدات لازم برای دستیابی به هر یک از این اهداف چهارگانه مثل هم نیستند. همچنین ارزش گذاری اولویت بندی و طراحی مسیر دستیابی به هر یک می تواند به شدت متفاوت با دیگری باشد. تا جایی که ممکن است سرمایه گذاری بیش از حد روی برخی از این اهداف در دراز مدت مصداق از دست دادن فرصتها برای تحول واقعی علوم انسانی ارزیابی شود.
تحول به معنای به روزرسانی برای مرحله گذار و جلوگیری از تضعیف دریافتهای بین تمدنی لازم است. اگر به روزرسانی از دایره تحقیقات علوم انسانی خارج شود، به تدریج فاصله فرهنگها آن قدر زیاد می شود که مبادله بین الاذهانی غیر ممکن و یا دشوار میگردد. از طرف دیگر، اگر ویژگی «تمدن سازی را برای امر تحول در علوم انسانی قائل باشیم در دراز مدت نمی توان از مسیر به روز رسانی به مقصد رسید چرا که در به روزرسانی، شاکله اصلی فرهنگ رایج حفظ می شود؛ بنابراین به روز رسانی علوم انسانی باید وجهه همت ما باشد اما نباید مسیر اصلی مغفول واقع شود 

فاعل بالاتر دارند و در نهایت خاصیت فاعلی بودن دارند بر مبنای اصالت فاعلیت)، به معنای آنکه در تعین دادن به خودشان فعال اند. البته منظور این نیست که به هر اندازه که اشیا بخواهند می توانند فاعل باشند و به خود تعین ببخشند و نه به آن اندازه نامتعین و دارای ابهام اند که نتوانند هیچ منزلتی را اختیار کنند. د) منظور از وحدت ترکیبی وحدت بین مؤلفه های اصلی و محوری در عالم است برآیند مؤلفه های کثرتهای ترکیبی، یک کل، مربوط به یک پدیده یا شیء است. هرگاه برآیندهای مختلف چند کثرت ترکیبی در کنار هم جمع شوند و شرایط فعلیت حرکت مکانی) و فاعلیت و جاذبه و حرکت زمانی بین آنها برقرار باشد وحدت ترکیبی اتفاق افتاده است. بحث وحدت و کثرت از آن جهت مورد تأمل قرار می گیرد که در تبیین پدیده ها نقش کلیدی دارد. هر پدیده - انسانی و مادون انسان - یک کل متغیر محسوب می شود. اگر کل بودن پدیده های مورد مطالعه مفروض شمرده شود، به تبع آن باید قائل به این باشیم که کل مرکب از کثرات یا اجزائی است». از آنجا که ادراک کل، به معنای تبیین ابعاد تشکیل دهنده کل و اشراف بر این ابعاد، بررسی تقومی ابعاد نسبت به یکدیگر و جهت گیری کل خواهد بود نیاز به ادراک نسبت بین وحدت و کثرات لازم میشود. اینکه چه تبیینی از نسبت بین وحدت و کثرت داشته باشیم در ادراک صائب و یا غیر صائب یک پدیده تأثیر مستقیم خواهد داشت. هرچه ادراک نسبت بین وحدت و کثرت صائب تر باشد قدرت پیش بینی و تصرف در پدیده ها نیز بیشتر خواهد بود و این همان منظوری است که از مطالعه پدیده ها به خصوص علوم انسانی مفروض است. بحث حرکت و انواع آن از جمله حرکت زمانی و حرکت مکانی در بخش حرکت مورد تأمل قرار می گیرند.

پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (ہمفات) همان طور که شاکله تمدن مدرن بر علوم انسانی رایج استوار است. تمدن نوین اسلامی نیز بر منطقی نوین که در علوم انسانی اسلامی پایه گذاری می گردد شکل میگیرد. کتاب حاضر تقریری از دست آوردهای نزدیک به یک دهه از گروهی از اساتید رشته های علوم انسانی دانشگاه شیراز است که از طریق مباحثه علمی بارش شناختی و تامل در منابع علمی و دینی به دست آمده است. پیش فرض کتاب آن است که تحول علوم انسانی در گرو تحول در منطق علم و مفاهمه بر روی مفاهیم کلیدی است که شکل دهنده و قوام بخش چنین منطقی است. برخی از مفاهیمی که در این کتاب مورد باز مفهوم شناسی قرار گرفته اند عبارتند از: اصل ضرورت علی وحدت و کثرت زمان و مکان اختیار و آگاهی، تعریف علم، فلسفه علم منطق علم منطق عام فهم و شناخت، اصل متقوم بودن مناشی ادراک به یکدیگر ملاحظه انسان به عنوان یک کل متغیر ملاحظه پدیده ها به عنوان پدیده های در حال تغییر و شناسایی جایگاه استقراء و قیاس و قیاس استقرایی در نظامواره علوم...