کتاب نفوس مرده نشر مجید

چیچیکوف سر پیچی که مسافرخانه در آن قرار داشت، به دو دلیل به سلیفان دستور داد توقف کند: اولا اسب ها نیاز به استراحت داشتند و ثانیا خودش هم دلش می خواست چیزی بخورد. نویسنده باید اعتراف کند که به اشتها و معده ی پرتلاش چنین آدم هایی غبطه می خورد. اما به ساکنان مرفه و ثروتمند مسکو و پترزبورگ که همه ی وقت شان را صرف تعیین برنامه ی غذایی فردا و پس فرداشان می کنند هیچ توجهی ندارد. آن ها باید پیشاپیش قرص ها و داروهای اشتها آور بخورند تا بتوانند صدف ها، خرچنگ ها و خوراکی های دیگر را ببلعند و برای هضم آن ها به آب های معدنی کالسباد یا قفقاز متوسل شوند. ولی مردمان طبقه متوسط که هنگام مسافرت در اولین ایستگاه ژامبون می خورند، در دومی گوشت بره تودلی بریان شده، در سومی انگار تا آن موقع چیزی نخورده اند، کالباس سیردار می طلبند و پشت بند آن، در ایستگاه بعدی، انگار نه انگار کالباس خورده اند، بی توجه به ساعت و زمان و مکان با ملچ و ملوچ و اشتهایی سیراب ناپذیر، سوپ ماهی شان را سر می کشند و پس از آن کلوچه هایی را که با گوشت گوساله ، یا ماهی یا کبوتر ادویه دار پر شده می بلعند و با سر و صدا لب و لوچه شان را می لیسند، مورد توجه خاص نویسنده هستند و آن ها را جزو بندگان مقرب خدا می داند که از این نعمت ها برخوردارند. بیش تر بزرگان و ثروتمندان حاضرند نیمی از رعیت ها و زمین های به گرو گذاشته شده یا نشده و همه ی امکانات شان را بدون چک و چانه زدن بدهند و معده ی قوی و اشتهای تیز این مردمان طبقه ی متوسط را به دست بیاورند. بدبختانه، هیچ زمینی، هیچ رعیتی، هیچ مال و منال و هیچ سبک زندگی اشرافی ای نمی تواند چنین آرزویی را برآورده کند. مسافرخانه که از تنه های گرد و سیاه شده ی درختان ساخته شده بود، چیچیکوف را زیر سقف کوتاه خود که روی ستون های چوبی کژ و مژ، نظیر شمعدان های کلیساهای قدیمی استوار شده بود، پذیرفت. ساختمان آن مانند کلبه های چوبی معمولی رعیت ها بود با ابعادی بزرگ تر. دور و بر پنجره ها و زیر سقف، قرنیزهایی از چوب سفید با نقش و نگارهایی گوناگون در مقایسه با سقف و دیوارهای سیاه مسافرخانه حالت برجسته و متمایزی ایجاد کرده بودند، گلدان هایی با گل های رنگارنگ کرکره ها را آراسته بودند. چیچیکوف از پله های باریک مسافرخانه بالا رفت، به پاگرد وسیعی رسید و جلو در که قرچ قرچ کنان باز شد، به پیرزن چاقی برخورد که لباسی با رنگ های تند پوشیده بود و با دیدن او گفت: لطفا از این طرف بفرمایید. توی اتاق با دکور معمول همه ی مسافرخانه های نحقر سر راه رو به رو شد: سماوری بزرگ و قراضه، گنجه ای با طبقه هایی از چوب سرو رنده شده، گنجه ی سه گوشی که روی طیقه های آن فنجان ها و قوری های کوچک و بزرگ چیده بودند، چینی هایی به شکل تخم مرغ با نقش و نگارهای طلایی که با نوارهایی به رنگ قرمز و آبی، جلو تمثال ها آویزان بودند، ماده گربه ای که با بچه های تازه به دنیا آمده اش در گوشه ای خوابیده بود، آیینه ای که تصویر آدم ها را به جای دو چشم با چهار چشم و صورت شان را به شکل نان لواش گردی منعکس می کرد و به دیوار آویزان بود و شمایل های مقدس که جلوشان دسته گل های میخک و گیاهان معطر گذاشته بودند، گل هایی چنان خشک شده که آدم بدون عطسه کردن نمی توانست آن ها را از نزدیک ببوید.