کتاب فرهنگ لغت جامع زبان ترکی خراسانی به فارسی

این کتاب گنجینه ی لغات زبان ترکی خراسانی و مقایسه آن با ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی همراه با فونیتیک نگاری با الفبای لاتین است که لغات ترکی خراسان درآن با رنگ مشکی و لغات معادل ترکی آذربایجانی و استانبولی در آن با رنگ قرمز نیز مشخص شده است. در قسمت ابتدای کتاب؛ قوانین علمی نگارش و خواندن کلمات ترکی و قواعد دستور زبان ترکی با ذکر مثال و صرف افعال در زمان های مختلف و در لهجه های مختلف خراسان بزرگ در جداول و در بخش دوم مشتمل بر سی هزار لغت ترکی با ترجمه به فارسی و همراه با ریشه یابی و مقایسه هر لغت با ترکی آذربایجانی و تورکیه آمده است. این فرهنگ لغت علاوه براینکه در زندگی روزمره مردمان ترک درکل ایران و جهموری آذربایجان و تورکیه کاربرد دارد، می تواند مورد استفاده محققان در دانشگاه ها و مراکز علمی نیز قرار گیرد. از آنجا که کار گرد آوری لغات ترکی خراسان و مقایسه آن با ترکی آذزبایجان و ترکیه کاری سخت و زمان بر است و مولف حدود دوازده سال بر روی کتاب کار نموده است. از طرفی دایره لغات یک زبان را از جمله زبان ترکی خراسان بعلت گستردگی آن نمی توان در یک کتاب گرد آورد، لذا کتاب شامل بیش از 30000 لغت ترکی خراسانی و در حد خود کامل است و می تواند مورد استفاده و قبول مجامع علمی در سه کشور ذکر شده فوق قرار گیرد. مولف با تحقیق میدانی و با مراجعه به افراد سالخورده ترک در خراسان بزرگ لغات را جمع آوری و سپس به تکمیل آنها از طریق مراجعه به منابع معتبر قید شده در انتهای کتاب نسبت به توضیح لغات ترکی به فارسی و آوردن مثال ها و ضرب المثل ها و صرف افعال در زمان های مختلف در جداول و مقایسه با ترکی آذربایجان و استانبول با الفبای لاتین فونوتیک نگاری و حروف چینی نموده اند کتابی جامع در نوع خود بی نظیر می باشد و می تواند مرجع مفید برای محققین و کاربران زیادی باشد. در ضمن این کتاب مورد تایید دکتر "اوز تورک" استاد دانشگاه های ترکیه قرار گرفته و ایشان مقدمه عالمانه ای با خط لاتین به ترکی استانبولی برآن نوشته است. در ضمن کارکرد فرهنگ لغت ترکی در جامعه ای مانند ایران و با توجه به جمعیت ترکان با شرایط اقتصادی حاکم، هزینه مالی و زمان تکمیل و تدوین فرهنگ لغت بسیار زیاد است و کمتر فردی یا حتی موسسه ای فرهنگی یا سازمانی حاضر به تقبل چنین هزینه است. تلاش مولف در تدوین و تالیف این کتاب قابل تحسین و ستودنی است. مولف از اختصارات و نشانه های عنوان ها و سر فصل های طولانی استفاده کرده است. این عمل در جهت استفاده از حداقل فضا و پرهیز از زیاد شدن حجم فرهنگ لغت در عین حفظ کارآیی و کیفیت موثر آن می باشد. نشر این کتاب با کوشش جلال قلی زاده که در نوع خود کاری بسیار با ارزش و گرانجای به حساب می آید، به ویژه برای نوجوانان و جوانان بالنده در خانواده ترکی زبان و در کل برای همه ترکان خواندنی با ارزش محسوب می شود. اینجانب سالاریان ضمن تبریک انتشار این کتاب، آرزوی توفیق روز افزون برای صیانت و حراست از زبان مادری ترکی و فرهنگ های بومی کشور عزیزمان ایران را دارم.