کتاب وضعیت های نمایشی در شاهنامه فردوسی

کتاب حاضر تلاش دارد با استفاده از روش کتابخانه اي و تحليل، وضعيت های نمايشی را در شاهنامه فردوسي مورد بررسي قرار دهد. همچنين نشان دهد به جز سي وشش وضعيت، وضعيت هاي جديدي وجود دارد که ناديده گرفته شده اند. اين موضوع براي اولين بار مطرح مي شود و نيز هيچ گاه از منظر سي وشش وضعيت نمايشی به شاهنامه پرداخته نشده است.

وضعیتِ عداوت میان خویشاوندان: مهم ترین عوامل این وضعیت عبارت اند از: بدخواه و خویشاوند بدخواه یا خویشاوندی منفور و کینه توز. آنتی تزی که از نظر هوگو اصل خلاق هنر و به ویژه هنر نمایش است، از مبنای نمایش یعنی کش مکش نشئت می گیرد و در این وضعیت یکی از متقارن ترین طرح ها را برای بیان عواطف متناقض عرضه می کند: تنفر از کسی که باید او را دوست داشت یا برعکس، دوست داشتن کسی که باید از او متنفر بود. این هم آمیزی ها الزاماً منجر به کنشی طوفانی و پرآشوب می شود. از این وضعیت ۶ نمونه در شاهنامه وجود دارد. تنفر متقابل پدر و پسر از زیر مجموعۀ بخش ب دارای ۲ و بقیۀ زیرمجموعه ها دارای ۱ نمونه هستند. نمونه ۱: در داستان فریدون، سلم و تور با برادر دیگرشان ایرج، به دلیل حسادت و جاه طلبی، دشمنی می کنند؛ ایرج را به قتل می رسانند و سر او را جدا می کنند. یکی خنجر آبگون برکشید سراپای او چادر خون کشید بدان تیز زهرآبگون خنجرش همی کرد چاک آن کیانی برش فرود آمد از پای سرو سهی گسست آن کمرگاه شاهنشهی می بینیم که این وضعیت با مورد یک برادر مورد تنفر چند برادر است، مطابقت دارد.