هدف اصلی این کتاب بررسی بسیار اجمالی از مسائل اساسی یا لایه های بنیادین یا بن لایه های شناخت است. به همین منظور بخش اول کتاب با عنوان «شناخت شناسی» به این موضوع اختصاص یافته است. در این بخش مطالبی در زمینه تعریف علم؛ ماهیت تجربه؛ تصوری بودن علم و تصدیق ارائه می شود. در فصل ماهیت حمل و ضرورت در قضایا، ابتدا نقد نظر کانت در باب قضایای پیشین و پسین، تحلیلی و ترکیبی و سپس قضایای خارج محمول و محمول بالضمیمه بیان می شود. در ادامه این بخش مباحثی در باب ام القضایا یا اصل هوهویت؛ گزاره سازی و چگونگی معرفت زدایی آن؛ ماهیت قضایای سالبه؛ قضیه معدوله؛ ساختار و ماهیت قضیه شرطیه؛ جهات در قضایا؛ صدق از دیدگاه ابن سینا ، کانت و نویسنده کتاب حاضر؛ خطا از دیدگاه دکارت و علامه و کانت؛ کلی و کلی سازی با نقد کوتاه نظریه کلی شمردن مُثُل افلاطونی؛ نظریه تقشیر و نظریه ابطال پذیری پوپر؛ ادراک عَرَضِ تنها یا عَرَض و جوهر یا فنومن و نومن با هم با در نظر گرفتن دیدگاههای ابن سینا و کانت؛ اتحاد عالِم و معلوم به معنای عام آن؛ دلالت و سرانجام عقل و تعریف آن در منابع اسلامی و غربی مطرح می شود. اما بخش دوم هم برای تکمیل بخش نخست و تبیین بیشتر آن با اختصار تمام با عنوان «هستی شناسی» با تمرکز بر بحث علییت، آورده شده است. در این بخش مطالبی در زمینه تعریف علیّت؛ علیت و هستی شناسی؛ قضیه وجودی با طرح بحث در زمینه اصالت وجود و اصالت ماهیت و نظر کانت در قضیه وجودی ارائه شده است. آخرین بحث، بررسی پیرامون نزاع اصالت وجود و اصالت ماهیت است که مؤلف آنرا مولود خلط میان معرفت شناسی و هستی شناسی می داند و با برشماری و تبیین معانی وجود و معانی ماهیت و اصالت، نشان داده شده که این معانی به هم خلط شده اند؛ سرانجام به پیروی از صدر المتألهین علیّت به تشأن بازگشته و جعل هم از فروع آن به شمار آمده است. پاره ای از آنچه در این نوشته موجز آمده می تواند به برخی از مشکلات فلسفه غرب و فلسفه اسلامی پاسخ دهد. بخش پایانی کتاب شامل منابع است.