کتاب مدرنیسم اثر پیتر چایلدز نشر ماهی

"کتاب حاضر درآمدی است بر جنبش مدرنیستی (که در آن ) متن های کلیدی مدرنیستی تحلیل شده است. نویسنده بررسی جنبش را از ریشه هایش شروع می کند؛ به شاخه ها و شعبه های گوناگون آن می رسد، به مسائلی چون جنس و طبقه و نژاد می پردازد و شرح و بسطی نقادانه ارائه می دهد... نویسنده از ریشه های جنبش مدرنیستی و تاثیر متفکرانی چون داروین، مارکس، فروید، نیچه، سوسور وانیشتاین به تفصیل بحث می کند. سپس از تحولات مهمی سخن می گوید که در ادبیات، درام، نقاشی و فیلم صورت گرفت و سرانجام مثال هایی از آثار جیمز جویس، ویرجینیا ولف، کاترین منسفیلد، ای.ام. فورستر، دابلیو.بی ییتس، فورد مدوکس فورد، تی.اس.الیوت، جوزف کانراد، سموئل بکت، دی.اچ. لارنس، هنری جیمز، شارلوت میو، ربکا وست و دیگران، مدرنیسم بالفعل را معرفی می کند. به این ترتیب خواننده می تواند از مبانی ومقدمات شروع کند و به دریافت پیشرفته تری ازمدرنیسم، برسد. نویسنده خاطر نشان می کند: "هنر مدرنیستی، به معنای فنی تر کلمه، هنری است که هرولد روزنبرگ آن را هنر راه و رسم نو می خواند. این هنر آزمایش گراست، از لحاظ فرم بغرنج است، فشرده و موجز است، علاوه برعناصر آفرینش عناصر ضد آفرینش نیز دارد و معمولا تصوراتی در باب رهایی هنرمند از رئالیسم، ماتریالیسم، ژانر و فرم موسوم، و نیز تصوراتی در باب فاجعه و بلایای فرهنگی در آن دیده می شود."

مدرنیسم را دوره، سبک، ژانر، یا ترکیبی از این ها دانسته اند: اما مدرنیسم در وهله ی اول یک واژه است، واژه ای که در کنار واژه های خویشاوند حیات دارد. ریشه ی آن «مدرن» از مودوی لاتینی است به معنای «جاری»، و به این ترتیب شمول و دامنه ی معنایی آن بسیار وسیع تر از «مدرنیسم» است. مثلاً در اواخر قرن پنجم میلادی، لفظ مودرنوس لاتینی اشاره داشت به دوره ی مسیحی آن عصر در مقابل دوره ی گذشته ی رومی؛ انگلیسی مدرن از انگلیسی میانه متمایز است؛ دوره ی مدرن ادبیات را نیز از قرن شانزدهم به بعد حساب می کنند، هرچند که گاهی برای توصیف نوشته های قرن بیستم نیز به کار می برند. به بیان کلی تر، منظور از «مدرن» خیلی وقت ها آوانگارد بوده است، هرچند که بعد از جنگ جهانی دوم این معنا ذیل لفظ «معاصر» قرار گرفته است و معنای «مدرن» از «حالا» به «همین حالا» تغییر یافته است (ریموند ویلیامز، ۱۹۸۹). این جنبه ی آوانگارد رادیکال، پیشرو یا حتی انقلابی در «مدرن» کمک کرد که لفظ «مدرنیسم» ساخته شود، و به همین سبب آرتور رمبو وقتی می گفت «باید سراپا مدرن بود» این معنا را در نظر داشت. اما حالا نه می توان از یک «مدرنیسم» واحد سخن گفت و نه مطلوب است؛ از دهه ی ۱۹۶۰ به بعد، از «مدرنیسم ها » صحبت شده است. در مطالعات ادبی، گروه قابل توجهی از مؤلفان مدرنیست شکل گرفته است و همچنین مجموعه ی بزرگی از نقد و نقادی پدید آمده است که پیش زمینه ی فعالیت مؤلفان دیگری شده است که فعالیت آن ها حوزه ی کاربرد تزها و مدعاها و روش های آشنا و نقادان آن ها را زیر سؤال برده است. در نتیجه، صحیح نیست که بگوییم مدرنیسم دقیقاً چه بوده است، زیرا هر سابقه یا تعریفی که ارائه دهیم به معنی کنارگذاشتن بعضی جنبه های ضمنی است. مدرنیسم عمدتاً با تعابیر سفیدپوستانه، مذکر، ناهمجنس گرایانه و اروپامحورانه ی طبقه ی متوسط نمایانده شده است و هرگونه چالش جدید در هریک از این جنبه ها سبب سربرآوردن مدرنیسم دیگری در میان انواع مدرنیسم ها می شود. این امر نشان می دهد که کاربردها و امکانات این لفظ به گونه ای است که نقادان و نویسندگان می توانند پارامترها و دامنه و مرکز(ها) و معنا(های) آن را مورد تردید قرار دهند؛ حتی این تز که مدرنیسم جنبه ی انترناسیونالیستی داشته است (به تعبیر اروپایی و امریکایی) سبب می شود که نقادان نتوانند با قاطعیت از مدرنیسم ادبی «بریتانیایی» سخن بگویند؛ و در زمینه ی هنرهای زیبا نیز، به دلیل بررسی های دوباره در باب آن دسته از هنرمندان تجسمی بریتانیایی آغاز قرن، که قبلاً نادیده مانده بودند و مطرح نبودند، فرض تقدم نقاشان بر اروپا اخیراً مورد تردید قرار گرفته است. درست است که آثار پابلو پیکاسو و آنری ماتیس تأثیر بیشتری گذاشته است، اما از نقاشی هایی مانند نقاشی های گروه کمدن تاون و گروه لندن می توان یک تاریخ دیگر هنر مدرن یا مدرنیستی استخراج کرد. برچسب «مدرنیسم» به قوت خود باقی است؛ اما بیشتر نکته هایی که در دهه ی ۱۹۷۰ در مورد مدرنیسم گفته می شد حالا با چالش مواجه شده است. مثلاً این نظر که مدرنیسم اساساً اروپا_امریکایی است بلافاصله با مخالفت مواجه می شود، زیرا با قدرت می توان استدلال کرد که مدرنیسم نشانه ی احیای یک راه و رسم غربی فرسوده با کمک فرهنگ های دیگر بوده است: فرهنگ های افریقایی، افریقا_امریکایی، آسیایی، چینی، و به طور کلی مهاجرانه.