گرگوری الکسی الکساندرویچ، دل نگران و مشوش، از خیابانی می گذشت که درخت های غان داشت و به کلبه ی باغبان منتهی می شد. نوری زرفام، رنگین و دلپذیر در همه جا موج می زد و حتی به درون سایه ها می خزید، و پر کشیدن چکاوک بود از شاخه ی یاس بنفش به سوی ابری صورتی، کدرنما به مانند روشنایی چراغی که شب پیش از آن گرگوری روی میز ناستاسیا نیکلایِونا دیده بود. ناستاسیا، نامی که کافی بود در یاد نقش بندد تا قلب عشق آلود گرگوری در ژرفایی واژگون شود که در آن سعادت ابدی و تشویش در اسارت یکدیگرند، بی آنکه در خلسه ی سرنوشت سازِ سقوط، یکی بتواند از قید دیگری رها شود. ناستاسیا، نامی که انگار در گذر امواج رودخانه آن را می شنوی؛ در نوای وزش نسیم، در میان شاخ و برگ نارنجستان ها، در آوای شورانگیز فاخته ها. ناستاسیا، نامی که نجوا کرد آن را و بر لبان نشاند هر کلمه اش را و مجذوبش گشت؛ تو گویی اکسیری است که قادر است زندگی بخشد یا بازستاند. ناستاسیا! قلب من! نگریز از درون سینه ام! کلبه ی باغبان را ردایی از پیچک های سرخ پوشانده بود که در شامگاهان آتشین فام و زمردین می درخشیدند. موژکا، مادیان ناستاسیا، کاهلانه می چرید و از فرط دویدن هنوز عرق داشت. پس او آنجا بود! آمده بود! گرگوری الکساندرویچ بر قلب نهیب زد که لحظه ای درنگ کند و به کلبه نزدیک شد. دست جوان در را آرام گشود و در محتاطانه غژغژ کرد، انگار می خواست نشان دهد که حتی او هم از راز این ملاقات آگاه است. ناستاسیا نیکلایِونا روی تنه ی درخت آلبالو نشسته بود. لباس سفیدش در آن سایه روشن چونان گل مرموز سحرآمیزی می درخشید و پاهای ظریفش مرتعش بود به مانند دو پرندکی در تشنج. ناستاسیا لبخندی زد به جوان و آن چنان هوش ربا طره ای از گیسوان مجعدش را از روی پیشانی سفیدش به کناری زد که وصف ناپذیر بود. درخشندگی چشمان آبی آسمانی اش دل می ربود. گرگوری الکساندرویچ با خود گفت: «خدایا چه موجود زیبایی!» و انگار که اولین بار است، نزدیکش شد و به تحسین نشست: «آه دلداده ام!» ناستاسیا سر را پایین انداخت و گفت: «پس، از من جواب می خواهید؟» گرگوری الکساندرویچ آن صدا را شنید؛ صدایی را که قادر بود زیباترین شعرهای پوشکین را بخواند، به همان گونه که اسب سرکشی را رام می کرد یا بدخلقی های خدمه را. با خود گفت: «قلب، طاقت بیاور!» ناستاسیا گفت: «بسیار خوب، جواب من…» و تا مدتی سکوت کرد. گرگوری اندیشید: «قلب، طاقت بیاور! چه لطافت و نجابتی در این زن نهفته است که نمی خواهد به من جواب رد بدهد و زخمینم کند؛ یا که خجلت ذاتی او مانع از بیان کلماتی می شود که او را به دور از زادگاهش می بَرد و به دور از مکانی که از زیبایی بی همتایش روشنی می گرفت.» ناستاسیا، بی آنکه نفس فرو بَرد، گفت: «جواب من بله است. گرگوری الکساندرویچ، با شما به پترزبورگ خواهم آمد و همسر شما خواهم شد.» ناستاسیا! ناستاسیا! گرگوری الکساندرویچ تنها این را نجوا می کرد و نه هیچ کلام دیگری را، و در میان پیچک های پایین رونده و عطر مشک عنبرینِ علفزار واژگون شد. قلب عاشق و پرشور گرگوری الکساندرویچ طاقت نیاورده بود.