کتاب هنر همیشه بر حق بودن نشر ققنوس

آیا مقصود شوپنهاور از نگارش جستار هنر همیشه برحق بودن فعالیتی کنایه آمیز بود؟ این جستار توصیه های عملی نیشداری درباره چگونگی غلبه بر رقیب در مجادله بیان می کند توصیه هایی که بی هیچ عذر و بهانه ای ماکیاولیایی هستند. به قول شوپنهاور جدل مناقشه آمیز عبارت است از هنر مباحثه به گونه ای که شخص فارغ از درستی یا نادرستی موضعش از آن عقب نشینی نکند شوپنهاور در این رساله عمداً - و اگر نه به کنایه ولی به صورتی تحریک آمیز - از سوفسطاییان دوران باستان تقلید میکند. همان طور که می دانیم سقراط و افلاطون نسبت به سوفسطاییان دیدگاهی منفی داشتند و آنها را افرادی میدانستند که در قبال دریافت اجرت و بی توجه به حقیقت و عدالت به دیگران...

ای. سی گریلینگ آیا مقصود شوپنهاور از نگارش جستار «هنر همیشه برحق بودن» تمرینی در باب تعریض بود؟ این جستار توصیه های عملی نیشداری درباره چگونگی غلبه بر خصم در مجادله بیان می کند، توصیه هایی که بی هیچ عذر و بهانه ای ماکیاولیایی هستند. به قول شوپنهاور، جدل مناقشه آمیز عبارت است از هنر مباحثه به گونه ای که شخص، فارغ از درستی یا نادرستی موضعش، از آن عقب نشینی نکند.» شوپنهاور در این رساله عمدة – و اگرنه به قصد تعريض، ولی به صورتی تحریک آمیز - از سوفسطاییان یونان باستان تقلید می کند. همان طور که می دانیم، سقراط و افلاطون نسبت به سوفسطاییان دیدگاهی منفی داشتند و آن ها را افرادی می دانستند که در قبال دریافت اجرت، و بی توجه به حقیقت و عدالت، به دیگران می آموختند چگونه هر ناراستی را راست و هر راستی را ناراست جلوه دهند. بنابراین، سقراط و افلاطون از سفسطه به این معنا نفرت داشتند. آن ها خواهان دستیابی به خیر و حقیقت بودند، و دو امر را از یکدیگر تمیز می دادند: دیالکتیک، که به نظر ایشان عبارت بود از تحقیق صادقانه به وسیله سؤال و جواب و مباحثه، و استفاده سوفسطاییان از فنون خطابی و جاذبه های عاطفی صرفاً به منظور ترغیب و اقناع مخاطب. خطابه، چون یگانه هدفش ترغیب و اقناع بود، به درد تجزیه وتحلیل و بررسی انتقادی ایده ها نمی خورد. سوفسطاییان می توانستند از راه تعليم مهارت های خود پول درآورند، زیرا این مهارت ها در یونان باستان خریداران فراوانی داشت، جایی که خوشبختی و بهروزی افراد منوط به فصاحت کلام و توفیق در مجادله بود. به نظر سقراط و افلاطون، همین ماهیت عمیق غیراخلاقی این کار و انگیزه هایش بود که آن را درخور تحقیر می کرد؛ و همین قضاوت منفی آن ها بود که بر دیدگاه کل تاریخ آتی درباره سوفسطاییان سایه افکند، کسانی که هنرهای خطابی و اقناعی ایشان تا امروز بدنام مانده است - واژه «سفسطه»، که در توصیف هنرهای آن ها به کار می رود، واژهای تحقیرآمیز است. بااین حال، این دقیقاً همان چیزی است که شوپنهاور در هنر همیشه بر حق بودن» مایل به تعلیم آن است. او می گوید در مجادله باید از حقیقت عینی چشم پوشی کنیم یا، به بیان دقیق تر، باید آن را «پیشامدی تصادفی بدانیم، و فقط در فکر دفاع از موضع خود و رد موضع خصم باشیم.» شوپنهاور در مقام فیلسوف، در مقام متفکر مسئول، و کسی که همدلی و شفقت را مبانی اخلاق می داند، آیا می تواند این حرف را جدی و صادقانه بر زبان راند؟ وقتی از «ترفندهایی برای رد نظر خصم فارغ از درستی یا نادرستی آن سخن می گوید، آیا صرف دارد ما را از ترفندهای احتمالی مخالفان بی وجدانمان بر حذر می دارد؟ پاسخ این سؤال تا حدی که دلمان می خواهد روشن و مشخص نیست، حداقل تا جایی که به زمان نگارش این جستار هنر همیشه بر حق بودن به قلم شوپنهاور ربط دارد. نخستین مترجم انگلیسی این رساله، پیلی ساندرز به سادگی تصور می کرد که حداقل بخش «سوفسطایی» «هنر همیشه بر حق بودن» به قصد تعريض به رشته تحریر درآمدهاست. ولی شوپنهاور آدم پیچیده ای بود، و بدبینی عمیق مأیوسانه حاکم بر تفکرش، همراه با بی اعتنایی و انزوایی که در بیشتر عمر دچار آن بود - محرومیتی آزارنده از عزت و احترام مقام و منصبی دانشگاهی، که او را به دشمن «پروفسورها» تبدیل کرد، کسی که همواره آماده بود به خاطر کوته فکری و بی خردی ناشی از کبر و غرور استادان دانشگاه به آن ها حمله کند - رد احتمال نیمه جدی و شاید کاملاً جدی بودن حرف هایش را دشوار می کند. شاید با این کار می خواست اسلحه ای در اختیار دیگران قرار دهد که به کمک آن بتوانند با استادان دانشگاه مقابله و بر آن ها غلبه کنند. بر همین اساس، شوپنهاور می گوید: «ممکن است به طور عینی حق باکسی باشد، ولی باوجوداین، از دید ناظران، و گاهی ازنظر خودش، شکست بخورد.» بنابراین، خوب است که بدانیم چگونه در مواردی که حق با ماست، گرچه به نظر ...

هنر همیشه بر حق بودن هنر مجادله عبارت است از هنر مباحثه به گونه ای که شخص، فارغ از درستی یا نادرستی موضعش، از آن عقب نشینی نکند.۱ ممکن است به طور عینی حق باکسی باشد، ولی باوجوداین، .... 1. درواقع، ارسطو دو چیز را از یکدیگر تمیز می دهد: (۱) منطق به عنوان نظریه یا روش رسیدن به نتایج صادق و (۲) جدل به مثابه روش رسیدن به نتایجی که مقبول می افتند - نتایجی که فی نفسه صادق یا کاذب به شمار نمی روند. آیا این همان هنر حق به جانب بودن، خواه با دلیل خواه بی دلیل، یا، به عبارت دیگر، هنر دستیابی به ظاهر حقیقت، فارغ از گوهرش، نیست؟ ارسطو همه نتایج را به همین روش به نتایج منطقی و جدلی، و آنگاه مرایی (eristical) تقسیم می کند. (۳) مراء (eristic) روشی است که در آن صورت نتیجه درست است، ولی مقدمات (موادی که نتیجه از آن ها استنتاج می شود) صادق نیستند و فقط صادق به نظر می رسند. و بالاخره (۴) سفسطه روشی است که در آن صورت نتیجه نادرست است، گرچه درست به نظر می رسد. این سه روش آخر به معنای واقعی کلمه به هنر جدل مناقشه آمیز تعلق دارند، چون حقیقت عینی را در نظر نمی گیرند و فقط به ظاهر توجه می کنند و به هیچ وجه به خود حقیقت نمی پردازند، یعنی فقط در پی کسب پیروزی هستند. گستره مصداق را بسط بده با این ترفند، قضية خصمتان را از حدود طبیعی اش فراتر می برید - برایش تا حد امکان دلالتي عام و معنایی گسترده قائل می شوید، تا درباره اش اغراق کنید. و، از طرف دیگر، تا جایی که می توانید برای قضیه خودتان معنایی محدود و حدودی بسته قائل می شوید، زیرا هر چه گزاره ای عام تر باشد، ایرادات بیشتری می توان به آن وارد کرد. دفاع منوط است به بیان صحیح نکته یا مسئله اصلی موردبحث. مثال ۱ من می گویم که انگلیسی ها در هنر نمایش سرآمد بودند. خصم می کوشد تا مثال نقضی بیاورد، و در پاسخ می گوید که ...

آرتور شوپنهاور، فیلسوف نامدار آلمانی در این کتاب که اثری منحصر به فرد در مجموعه آثار اوست، رهنمودهایی برای غلبه بر حریف در بحث و مجادله بیان می کند. در این رهنمودها به ظاهر آنچه اصل است غلبه بر حریف به هر تدبیری است و غالباً مطالبی آمده است که جنبه جدلی دارد، نه استدلالی با این حال از منظری دیگر خواننده در این کتاب با برخی آفات بحث و استدلال آشنا میشود آقاتی که به کرات در گفتگوها و بحث های روزمره نیز رخ می نمایند.