کتاب سمفونی مردگان

خلاصه سمونی مردگان، ملودی آرامی برای زندگی تم اصلی داستان از ۴ مومان تشکیل شده است. یکی از اولین سؤال هایی که برای مخاطبان قبل از مطالعه کتاب پیش می آید، معنی کلمه موومان است که به جای کلمه بخش و یا فصلی از کتاب از آن نام برده شده است. «موومان» کلمه ای فرانسوی است و معنی بخش کاملی از یک اثر بزرگ تر موسیقی را می دهد. موومان برای آثاری مانند سمفونی و یا کنسرت های بزرگ به کاربرده می شود و استفاده از این کلمه به جای کلماتی مانند بخش، فصل و یا قسمت در کتابی که نامش با سمفونی آغاز می شود بسیار هوشمندانه و حتی زیرکانه به حساب می آید؛ چراکه توانایی نویسنده را قبل از شروع داستان به رخ مخاطب می کشاند. داستان از کاروانسرای آجیل فروش ها در اردبیل آغاز می شود که توسط مردی به شدت سنت گرا و تحت تأثیر عقاید قدیمی مذهبی گردانده می شود. رمان سمفونی مردگان درباره خانواده این مرد آجیل فروش است که 4 فرزند دارد. فرزند اولش یوسف نام دارد که طی سانحه ای که خودش مقصر آن به حساب می آمده، از همان ابتدای داستان مانند تکه گوشتی گوشه خانه افتاده است وزندگی نکبت باری دارد؛ چراکه نه می تواند زندگی کند و نه اختیاری برای مرگ خود دارد. حتی در قسمتی از داستان و حین سیم کشی خانه بااینکه یوسف داخل اتاق بود و همه از مرگ حتمی او حرف می زدند بازهم جان سالم به دربرد و به زندگی بدون زنده بودنش ادامه داد. اورهان پسر کوچک خانواده و عزیز دل پدر است. چراکه او به عنوان جوان ترین عضو خانواده وارث تمام تفکرات سنتی و غیرمعقول پدرش است و به قول پدرش امید او برای آینده حجره به حساب می آید. آیدین و آیدا خواهر و برادری دوقلو، بانشاط و پرانرژی هستند که بیشتر داستان حول ماجراهای این خواهر و علی الخصوص پسری به نام آیدین شکل می گیرد. آیدین فرزند نفرین شده پدر است؛ چراکه او عاشق هنر و شعر است و بیشتر مواقع در زمان های خالی خود کتاب می خواند و یا شعر می گوید. پدر از درس خواندن و شعر گفتن آیدین خوشش نمی آید و دوست دارد به عنوان پسر بزرگ خانواده راه پدرش را که همان گرداندن حجره آجیل فروشی است را پیش گیرد، اما آیدیدن گوشش به این حرف ها بدهکار نیست و دوست دارد هر جور که شده پیشرفت کند و آینده ای درخشانی را برای خودش بسازد. او در این داستان نماینده جوان روشنفکری است که در زندان عقاید و سنت های غلط دست وپنجه نرم می کند. آیدا دختری طفل معصوم است که در تمام داستان منتظر خواستگاری است تا با ازدواج با او بتواند خوشبخت شود. آیدا نماد احساساتی است که همیشه سرکوب شده؛ اما در قسمتی از داستان و با ورود خواستگار آبادانی انتخابش را به پدرش تحمیل می کند و در آخر هم با مخالفت پدر روبه رو می شود و بدون رضایت پدرش با پسری که در شرکت نفت کار می کند و وضع خوبی دارد ازدواج می کند و به آبادان می رود، اما رویای شیرین این دختر چندان هم طولانی نشد و پس از ماجراهای عجیب با خودسوزی خودکشی می کند و به سرنوشت تلخش پایان می دهد. سرنوشت آیدین در سمفونی مردگان آیدین، جذاب ترین نقش داستان است که سختی های زیادی برای به دست آوردن یک زندگی معمولی کشیده است. پسر بد خانواده که همیشه با پدرش مشکل دارد چگونه به آرزوهایش می رسد؟ چگونه رویای فردایش را به خاطره تبدیل کند؟ با خواندن بخشهای مختلفی از داستان حتماً به یاد آیدینهای زیادی در اطراف خودخواهید افتاد که تمام آرزوها و استعدادشان در عقاید و سنت های کهنه و بی مصرف نابودشده. در قسمتی از داستان پدر خانواده تمام شعرها و کتاب های آیدین را می سوزاند و آتش شعله وری که از کاغذها بالا می آید، مسیر زندگی آیدین را به طور کل تغییر می دهد. آیدین از خانه فرار می کند و به کارگاهی در زیرزمین یک کلیسا پناه می برد و در آنجا به ساختن آثار هنری با چوب مشغول می شود و به دلیل ترس از پیدا شدنش توسط پدر، خود را از زندگی در خارج از زیرزمین کلیسا محروم می کند. آیدین در این زمان و در سکوت و تنهایی کتاب می خواند، شعر می گوید و در خفقان و تاریکی زندگی می کند و پس از علاقه مندی به دختر برادر صاحب کاری که به او پناه داده و سورمه نام دارد با او ازدواج می کند. خوشبختی آیدین چندان طولانی نبود، چراکه با شنیدن خبر خودسوزی خواهرش از غار تنهایی که برای خودساخته بود بیرون می آید و به آغوش خانواده برمی گردد و بازهم با اصرار پدرش برای کار در حجره مواجه می شود. پس از مدت کوتاهی پدر می میرد و وصیت می کند تمام ارث به صورت مساوی بین پسرانش تقسیم شود. پایان تلخ سمفونی مردگان، شخصیت هایی که زنده نیستند! پس از مرگ آیدا و پدر، مادر خانواده هم دق می کند و می میرد و البته در قسمتی از داستان سورمه همسر آِیدین هم به دلایل نامعلومی از دنیا می رود و این سمفونی را برای مردگان در موومان چهارم کامل می کند.اما پس از خواندن وصیت نامه پدر حسادت اورهان نسبت به آیدین بیش ازپیش می شود، چراکه او معتقد است برای حجره خیلی بیشتر از آیدین زحمت کشیده و باید سهم بیشتری از ارث پدری به او برسد. اورهان پس ازآنکه خیال خود را از حضور برادر دیگری به نام یوسف راحت می کند و او را می کشد به آیدین مغز چلچله می خوراند و آیدین را دیوانه می کند. آِیدین پس از دیوانه شدن در شهر به سوجی معروف می شود و همچنان نسبت به اورهان محبوبیت بیشتری بین همسایه ها و مشتریان حجره پیدا می کند. اورهان که از این وضع خسته می شود، زنده بودن آیدین را سدی در مقابل ادامه فعالیت ها و پیشرفت خود می بیند، به فکر قتل برادرش میافتد، اما به طرز نامعلومی در سرمای بد زمستان عجل مهلتش نمیدهد و می میرد. جملات زیبای سمفونی مردگان در برخی از صفحات کتاب سمفونی مردگان بعضی جملات عباس معروفی عجیب به دل می نشیند و مخاطب دوست دارد آن را در گوشهای از سررسید روزانه اش بنویسد و هرروز مرورش کند. بعضی از قسمت های داستان مثل وقتی که سورمه درباره تنهایی صحبت می کند که: وقتی آدم یک نفر را دوست داشته باشد، بیش تر تنهاست. چون نمی تواند به هیچ کس جز به همان آدم بگوید که چه احساسی دارد؛ و اگر آن آدم کسی باشد که تو را به سکوت تشویق می کند، تنهایی تو کامل می شود…! و یا زمانی که جملات ساده ای بین دکتر و سکوت آیدین در مطب اتفاق میافتد. دکتر گفت: مریض کدام یکی تان است؟ با دست به آیدین اشاره کردم و نشستم. دکتر گفت: چهاش هست؟ گفتم: توی سرش بازار مسگرهاست. توی دلش رخت می شورند. توی پاهاش سیم می کشند. دکتر گفت: ببرش دیوانه خانه. و یا این جمله معروف که برای طرفداران معروفی آشناست: همه این حرف ها احساس واقعیم بود. هنوز هم هست، اما پیش از اینکه گرفتار تو بشوم باید بروم. باید شوق را توی دلم بکشم. باید عشق را توی دلم سر ببرم. برای خواندن این کتاب دنبال بهانه نباشید، فضای سیاه و زخم زده داستان را برای کنار گذاشتن این کتاب بهانه نکنید؛ چراکه شاید آیدین درون شما نیازمند التیام باشد و بخواهد کمی با داستان همزادپنداری کند