در این کتاب در گام نخست درباره مسئله بودن و لزوم پرداختن به هستی شناسی واقعیت اجتماعی، صحبت می شود. در این گام، سعی بر آن بوده است تا مقایسه میان چهار مفهوم «هستی شناسی»، «معرفت شناسی»، «روش شناسی» و «جامعه شناسی معرفت»، صورت گیرد. سپس به مرور و شرح مهم ترین اندیشه هایی که در جامعه شناسی و فلسفه علوم اجتماعی در باب ماهیت واقعیت اجتماعی و جهان اجتماعی وجود دارد، پرداخته می شود. در گام سوم، مکتب رئالیسم انتقادی واکاوی می گردد و با تکیه بر رویکرد اصالت ماهیت میان دو گونه ي «کُنشگر قدرتمند» و «کُنشگر عادی» تفکیک قائل می شود. در گام پایانی پس از بررسی ماهیت واقعیت اجتماعی از رویکرد اصالت ماهیت و برشمردن مهم ترین ویژگی های ماهوی، نمونه هایی از واقعیت های اجتماعی ارائه می شود که فرآیند خلق و بازتولید صورت بندی آن ها با استفاده از مکانیسم نظری که کتاب پیشنهاد می کند، توضیح داده می شود.