کتاب فوتبال علیه دشمن

«سایمون کوپر» ـ نگارندة کتاب حاضر ـ ، به 22 کشور سفر کرد تا تاثیر گاه عجیب فوتبال بر سیاست و فرهنگ این کشورها را درک کند. وی در عین حال تلاش کرد متوجه شود چه عاملی موجب می شود که کشورهای مختلف، این بازی ساده را این قدر متفاوت بازی کنند. کوپر در این مسیر با تعداد زیادی هوادار متفا…

شاید اوضاع از زمانی که صربستان اولین بازی اش را مقابل کرواسی انجام داد عوض شده باشد، ولی هنوز بازی تیم های ملی هلند و آلمان بزرگ ترین بازی انتقام جویانه ی اروپاست. همه چیز از هامبورگ شروع شد؛ شبی در تابستان ۱۹۸۸، زمانی که هلند ۱-۲ آلمان را در نیمه نهایی جام ملت های اروپا شکست داد. در هلند، ملت آرام این کشور خودشان هم شگفت زده شدند. بیش از نُه میلیون هلندی، بیش از ۶۰ درصد جمعیتِ کشور، به خیابان ها ریختند تا این پیروزی را جشن بگیرند. با این که بازی سه شنبه شب و در وسط هفته برگزار شد، عظیم ترین گردهمایی عمومی پس از آزادی شکل گرفت. یکی از مبارزان نهضت مقاومت هلند در برنامه ای تلویزیونی گفت: احساس می شد انگار بالاخره در جنگ پیروز شده ایم. گر بلوک، مربی ۵۸ ساله ی هلندی تیم ملی هندوراس پس از شنیدن خبر پیروزی هلند در خیابان های تگوسیکالپا با پرچم هلند شروع به دویدن کرد: از خوشحالی گریه می کردم، خیلی خوشحال بودم. فردای آن روز از رفتار خنده آورم خجالت کشیدم. اهالی آمستردام در میدان لایدشپلاین دوچرخه هایشان را به هوا پرتاب می کردند و فریاد می زدند: هورا، دوباره دوچرخه هایمان را پس گرفتیم! قبلا آلمانی ها در بزرگ ترین دوچرخه دزدی تاریخ، تمام دوچرخه های هلندی ها را در زمان اشغال هلند مصادره کرده بودند! دکتر ال.دی یونگ مرد ریزاندام سپیدمویی که ۴۵ سال اخیر عمرش را صرف نوشتن تاریخ رسمی هلند در جنگ جهانی در چندین جلد کرده، می گوید: وقتی هلند گل زد، در اتاقم شروع به رقصیدن کردم. من دیوانه ی فوتبالم و چه کردند این بچه ها! البته که این نوعی جنگ بود. عجیب است که انکارش می کنند. ویلم فن هانگم که در فینال جام جهانی ۱۹۷۴ با پیراهن هلند رودرروی آلمان قرار گرفته بود، در مصاحبه با مجله ی هلندیِ Vrij Nederland هلند آزاد گفت: به طور کلی نمی توانم بگویم که آلمانی ها دوستان صمیمی من هستند. بکن باوئر آدم خوبی است. در ظاهر مغرور بود، اما این فقط به خاطر سبک بازی اش بود. او هر کاری را در زمین به سادگی انجام می داد. خبرنگار پرسید: پس مشکلِ آلمانی ها چیست؟ و فن هانگم پاسخ داد: خُب، البته مشکل آنها نیاکان عوضی شان است. کلمه ی هلندی fout به معنای اشتباه، معنای خاص اشتباهی در جنگ بودن را هم دارد. خبرنگار که داشت نقش وکیل مدافع شیطان را بازی می کرد، گفت: خب، این که تقصیر آ ها نیست. فن هانگم گفت: شاید نباشد، اما حقیقت باقی می ماند. او پدر و دو برادرش را در بمباران های زمان جنگ از دست داده بود؛ زمانی که انتشار همان روزنامه به عنوان یک روزنامه ی زیرزمینی شروع شد. وقتی گفت: شرم آور است که ژاپنی‎های لعنتی فوتبال بازی نمی کنند. لحنش تاسف آمیز اما حالتش شوخ بود. بازی هامبورگ یک عقده گشایی برای مردم سراسر جهان بود. در کنفرانس مطبوعاتی پس از مسابقه، ۱۵۰ خبرنگار خارجی از جا برخاستند و به رینوس میشل، مربی هلند ادای احترام کردند. خبرنگاری از روزنامه ی هلندی دی تلگراف ادعا کرد یک خبرنگار هم در جایگاه خبرنگاران از هلند طرفداری می کرد و گفته بود: شما دلیلش را می دانید. فوتبالیست های حرفه ای همواره نسبت به حریفان شان مودب هستند، چون می دانند دوباره در جایی دیگر با آن ها روبرو خواهند شد، اما هلندی ها در مورد آلمانی ها مودب نبودند. رونالد کومان از این که آلمانی ها پیروزی شان را به آن ها تبریک نگفته بودند، خشمگین شده بود. او ادعا کرد که از آن میان فقط اولاف تون که پیراهنش را هم با او عوض کرده بود، رفتار خوبی داشته. رینوس میشل مربی هلندی که عبارت معروف “فوتبال جنگ است” منتسب به اوست، درباره ی بازی گفت: احساسی فراتر از رضایت و خوشحالی دارم. نمی خواهم دلایل احساس عجیبم را در این کنفرانس خبری بازگو کنم. او هنگام بیرون آمدن از تونل و ورود به میدان در شروع نیمه ی دوم در واکنش به تمسخر هواداران آلمان، با حالتی موقرانه انگشت وسطی اش را به سوی آن ها نشان داد! آرنولد مورن معتقد بود شکست دادن هلند مثل پیروزی ایرلند برابر انگلیس ارزشمند است، اما این هم مقایسه ی خوبی نبود. چند ماه بعد کتاب شعری به زبان هلندی با عنوان هلند-آلمان، شعر فوتبالی چاپ شد. تعدادی از شعرها را شاعران حرفه ای سروده بودند و چندتایی را فوتبالیست های حرفه ای. از زمانی که می توانم به یاد بیاورم و پیش از آن آلمانی ها می خواستند قهرمانِ جهان شوند این شعر از هیرما فن فوس بود. شعر ژول دیلدر شاعر روتردامی با عنوان ۲۱/۶/۸۸ ]تاریخ آن بازی به یاد ماندنی[با وصف گلِ فان باستن تمام می شود: آن هایی که به زمین می افتند از گورهای شان سر بر می آورند هانس بوسکمپ نوشت: از کلی بافی احمقانه درباره ی مردم یا یک ملت، متنفرم. حسی از تناسب خیلی برایم عزیز است انتقامِ شیرین، فکر می کردم وجود ندارد یا حداقل دوام ندارد تا آن سه شنبه ی زیبا و باور نکردنی در هامبورگ.