مجله رود 10

دور شدن از و الملوک در صدد پاسخ به پرسش از سبب پراکندگی امت اسلامی و دن آن از یکپارچگی اولیه بر آمده هیلن از قول مارشال هاجسن اسلام شناس فقید آمریکایی، نقل کند که به نظر او طبری برای حمق بخشیدن به آرمان های این باور بوده است نظامی است. می اسلامی، بر که عوض ی اقدام به شورشی نه به امید به قدرت رساندن حاکمی آرمانی، باید پیکره خود جامعه اسلامی را متحول کرد و به نوعی اتفاق در معیارهای فقهی برای زندگی نیکو دست یافت؛ به طوری که حاکمی نتواند این معیارها را نادیده بگیرد (ص ۴۸-۴۷) که هیچ رخدادی مشخص باشیم

قصد تاریخ نگار از این کار به دست دادن نگاهی جامع تر به آن رخداد و نشان دادن برداشت های متفاوت از آن ماجرا و نیز برجسته کردن نقش گزارشگران مختلف بوده است. به نظر هیلن، نباید تصور کرد که تاریخ نگاران متقدم اسلامی نویسندگانی احتیاط کار بوده اند که نقشی برای خود و آرای خود قائل نبوده اند. هیلن معتقد است رأی تاریخ نگاری مانند طبری در باب موضوعات گوناگون را از نحوه چینش و سنجش گزارش ها و نیز از سخنان و حاشیه های پراکنده او در میان روایت ها می توان شناسایی کرد. همان طور که آمد، تو رستن هیلن برای تحلیل ماجرای کربلا بر اساس روایت طبری از ساختارگرایی لوی استروسی بهره می برد. برای این کربلا را یعنی داستانی که مقدمه طرح و پایان تراژیک دارد - «اسطوره» منظور در گام نخست هیلن «درام» تلقی می کند. وی تأکید می کند اسطوره را به معنایی که مدنظر اوست نباید داستانی دروغین در برابر حقیقت تاریخی دانست.

هیلن به دو جنبه کلی تاریخ نگاری اسلامی متقدم اشاره می کند که در تاریخ طبری نیز برجسته است: یکی شاخصه مذهبی این تاریخ نگاری و دیگری استفاده از «خبر» در آن. به نظر او، در تاریخ نگاری اسلامی متقدم، دنیا حیطه عمل خداوند بوده و تحول تاریخ بیانی از رابطه انسان با خدا دانسته شده است. بنابراین نگارش تاریخ اساساً به قصد عبرت گیری بوده است. همچنین در همه تاریخ نگاری های اسلامی قدم، داده های مورد نیاز برای به نگارش در آوردن تاریخ از طریق اخبر» (جمع آن اخبار) فراهم می آمده است. خبر گزارشی مستقل در اندازه های گوناگون از یک سطر تا چند صفحه) است که معمولا سلسله سندی در آغاز آن می آید که همان زنجیره راویان تا شاهد اصلی ماجر است.

در نظر هیلن اسطوره فرمی روایی دارد، محتوایش به حوادث سرنوشت ساز مربوط می شود در حکم سر مشقی برای رفتار انسانی است و از بافتاری آیینی برخوردار است که سبب می شود زمان اسطوره ای در اینجا و اکنون تکرار شود. بدین ترتیب، اسطوره از یک ه نشر کرگدن امر عادی، امری خارق العاده پدید می آورد و برای جهان بینی یا هویت گروهی از مردم حالت زیر بنایی پیدا می کند. هیلن از قول لوی استروس

تورستن هیلن

استاد رشته دین پژوهی در دانشگاه دالارنای سوند. با تماشای یکی از این مراسم در راولپندی پاکستان در تاسوعا و عاشورای محرم ۱۹۹۳، به شدت تحت تأثیر قرار گرفت