ولی به هر نحوی هست باید با آن روبه رو شویم و به طریق پسندیده ای معمای معرفت و مسئله حقیقت و واقعیت عالم خارج را حل کنیم پس از آن شاید بتوانیم راه بیفتیم و با فروتنی در بارگاه ملکه بزرگ بایستیم. منطقه شاهانه دیگر منطقه «ما بعد الطبیعه (متافیزیک) است که گرچه تاریک است ولی از جواهر شاهوار پر است و فقط با چراغی که به همراه میبریم روشن خواهد شد. اینجا طبیعت اسرار خود را پنهان کرده است. اینجاست که فلسفه برخی از آن «الحان عالی خود را که زمانی به گوش فیثاغورس میخواند بر ما باز خواهد خواند. بحث در «ما بعد الطبیعه» طبیعت را قابل درک میسازد و مقاصد آن را بررسی میکند و به آن معنی می بخشد. اینجاست که درباره مسائل ماده و حیات ارتباط ذهن و مغز، عقاید مادیون و روحیون، آرای پیروان اصالت حیات و معتقدان به مکانیکی بودن زندگی و درباره جبر و اختیار بحث می کنیم باید بدانیم انسان چیست آیا موجودی است مرکب از رشته ها و فنرها و چرخ های درهم و برهم که با نیروهای نابینای زمینی و آسمانی به حرکت در می آید یا در عالم خود خدایی خلاق است؟

منطقه دیگر «تاریخ» است. در این منطقه صدها هزار مردم متوسط و بعضی نوابغ از از منه باستان و مسافات دور و دراز اطلاعاتی به ما میدهند تا در آن از نظر کلی بنگریم و درسی را که میدهد فراگیریم آیا گذشه دارای معنی است؟ آیا می توانیم در آن قوانینی پیدا کنیم که اعتلا و سقوط و راز عظمت و انحطاط اقوام و نژادها و تمدن ها را توضیح دهد و شايد قطعاً تعیین کند؟ در اینجا خواهیم دید که مونتسکیو و باکل از نفوذ جغرافیا در سرنوشت اقوام بحث میکنند و کوندورسه در حال مرگ خود را با عقیده پیشرفت و کمال نامحدود انسانی تسلی میبخشد و هگل بازی دیالکتیک خود را نشان میدهد و کارلایل از پهلوانان خود سخن میگوید در اینجاست که وطن پرستان دوآتشه از قدرت بوم و نژاد خود سخن میگویند و هجوم اقوام وحشی را با لعن و نفرین یاد میکنند. در اینجا مارکس با کوهی از ادله و ارقام نظریه جبر اقتصادی تاریخ را عرضه می دارد. شاید در اینجا یکی دو تن از ارباب نظر را بیابیم که هر یک از این افکار را فقط چهره ای از حقیقت بدانند و بگویند که فاصله میان طبیعت و تاریخ بیشتر از آن است که اینان پنداشته اند. در اینجا در گوشه ای نیچه اندوهگین را خواهیم دید که نغمه رجعت دائمی را می خواند و اشپنگلر با حرارت تمام سقوط جهان غرب را گوشزد می کند.

لذات فلسفه نظریات ویل دورانت درباره مسائل اساسی زندگی و سرنوشت انسان است. او در این کتاب میکوشد تا به فلسفه ای متناسب و هماهنگ با زندگی برسد و درباره مسائلی بحث میکند. که این روزها بیشتر به زندگی ما نزدیک است موضوع بحث او انسان است؛ انسان کنونی یعنی خود ما او فلسفه را شامل مسائلی میداند که بر معنی و ارزش زندگی انسانی تأثیر گذارند. دورانت در این کتاب به زن امروزی زیبایی شناسی خوشبختی سرنوشت تمدن فلسفه سیاسی فلسفه دین و مفاهیمی از این دست می پردازد.