حدیث شطرنج نوولا یا رمان کوتاهی اثر اشتفان سوایگ، نویسنده ی شهیر اتریشی است که در سال ۱۹۴۱ نوشته و منتشر شد، یک سال پیش از آنکه سوایگ و همسرش در برزیل دست به خودکشی بزنند. راوی بی نام داستان را با سفری دریایی با کشتی مسافربری شروع می کند، از نیویورک به بوئینس آیرس. یکی از مسافران دیگر قهرمان جهانی شطرنج است. راوی و همسرش عاشق شطرنج اند و دوست دارند با این قهرمان جهان بازی کنند. پس از چندی، شخصیت دیگری وارد صحنه می شود: دکتر بی. دکتر بی زندانی گشتاور بوده، در هتلی خالی، در فضایی شبیه سلول های انفرادی تنها راهش برای حفظ سلامت روان، کتاب آموزش شطرنج است که بعد از یکی از بازجویی ها، مخفیانه دزدیده و به سلول خود آورده است. او مهره و صفحه ی شطرنج ندارد؛ همه چیز در ذهنش می گذرد. ترس، تنهایی، سایه ی مرگ و نازیسم و اردوگاه اجباری را با دوپاره کردن شخصیتش در قالب دو رقیب شطرنج از ذهنش دور نگه می داشت. اشتفان سوایگ در این اثر اوج نبوغ خود را به کارگیری ابعاد مختلف ذهن در ادبیات به رخ کشیده است. می شود تمام این رمان کوتاه را تمثیلی از دوران سیاه فاشیسم، اردوگاه های کار اجباری، قلدری نازی ها و بی توجهی شان به فرهنگ دانست. دکتر بی هم شاید بُروزی ادبی از اشتفان سوایگ تبعید شده باشد.