موهایش مانند کبوتری پامال شده بر زمین. قیچی ها خوب کارشان را بلدند: فرنان زود سرش از ته تراشیده می شود. صورتش را به چپ خم می کنند و تیغ ریش تراشی از روی گونه اش رد می شود و ریشش را که از زمان دستگیری، ده روز پیش، کوتاه نشده، می تراشد. روی یک صندلی نشسته است. دو نگهبان مسلح مراقب اند کار به درستی انجام پذیرد. فرنان کپه موهای قهوه ای را نگاه می کند که پاشنه های مردی که دارد سرش را می تراشد، به این طرف و آن طرف می راندشان. هفت صبح است. بسته ای را که زنش اصرار داشته به او برسانند، در اختیارش می گذارند، لباس های تمیز برای روز محاکمه. هنگام پوشیدن لباس ها، نگهبان ها به خودشان زحمت نمی دهند رویشان را برگردانند. یک وانت آن پایین منتظر اوست. او همچنان سر به زیر با دست های از پشت بسته وارد وانت می شود و می نشیند. از زمانی که بیدار شده چیزی نگفته: حال به کلمات بی اعتماد است، می داند که می توانند کلمات را به زور از دهانش بیرون بکشند و آن ها را مثل دستکش پشت و رو کنند. دادگاه نظامی در خیابان کاوینیاک واقع است. روزنامه نگارها و عکاس ها هجوم آورده اند و جمعیت همدیگر را هل می دهند. هلن با پدر فرنان و همسر دومش آمده است. هلن دیشب موهایش را کوتاه کرده، اگر خودش این کار را نکرده، دست کم یکی از زن های همسایه این کار را کرده، بی آن که واقعا بداند چرا، فقط برای اینکه حتی اگر شده سی دقیقه به چیزی فکر کند. پدر فرنان، پاسکال لام تا کام حرفی نزده است. دیشب خیلی کم خوابید. دور چشم هاش گود افتاده و متمایل به خاکستری است و پلک ها هم پف آلود و کبود. در طول مسیر، هلن به والدین فرنان به کرات گفته به هیچ وجه نباید جلوی مردم گریه کنند، و کوچک ترین نشانه ای حاکی از ضعف یا ترس بروز دهند، چه مطبوعات و مردم همگی بیشتر خوش دارند اندکی از درد و رنج شان را مزه مزه کنند. دادگاه درهایش باز شد و بلافاصله آن ها را یک به یک بلعید. یک به یک سریع به داخل آن بلعیده شدند. توده ی درهم پرندگان تیره روز. و در این حال فریادهایی از گوشه و کنار، اونه، اون زن ایوتن ئه. کی واقعا تونسته اونو بشناسه؟ هلن رو برنمی گرداند. می گذارد تا باران جملات رو به فزون، حاکی از تعجب و تحقیر، مثل گلوله هایی از تف و نفرت پشت سرش غلتاغلت جاری شود. ناگهان بهش تنه می زنند (آن قدر محکم که به نظرش می آید عمدی بوده)، او هم بی آنکه روی برگرداند، با کونه ی آرنج جواب می دهد. نمی خواهد سر و رویش را به کسانی نشان دهد که امیدوارند سر کسی که او دوست می دارد، از بدن جدا شود. سالن کوچک پر شده از آدم های کنجکاو. روی یک بالکن، بیست سرباز مسلح. هلن و خانواده ی فرنان در نیمکت هایی که برایشان معین شده می نشینند. وقتی مردم هم مستقر می شوند، هفت قاضی وارد می شوند- همه شان یونیفرم های نظامی به تن دارند. گرانژان، پالیه، لونشان، نیکولو، گراوریان، وال ورد و روینار، این است نام فامیل این کلنل ها، کاپیتان ها یا ستوان دوم هایی که آماده می شوند تا درباره ی یک خائن رای صادر کنند.