اين کتاب در دو بخش تنظيم شده است: بخش اول، بخش نظري، دربردارنده مباني، مفاهيم، و توضيح «هنر دقيق خواني» از منظر تفکر انتقادي و پنج مرحله کلي براي خواندن دقيق انواع متن هاست؛ اعم از متون درسي، مطالب روزنامه ها، متون ادبي و غيره. در بخش دوم، بخش عملي، برگزيده هايي از چند متن آمده شامل انديشه هايي که به گمان نويسندگان «ارزش دقيق خواندن را دارند، و آنگاه نحوه دقيق خواني در عمل نشان داده شده است.

برای خوب آموختن باید خوب خواند. اینکه معدودی کتاب را خوب بخوانیم بسیار مهم تر است از بد خواندن کتاب های متعدد و از میان متن هایی که باید خوب بخوانیم بعضی پایه ای هستند- متونِ در بر دارندۀ اندیشه های مهم، متن هایی که شالودۀ فکری ما را مستحکم می کنند. کتاب ها را می شود به چشم آموزگار دید و فقط به واسطۀ خواندن، همه چیز را آموخت، منتها این موقعی ممکن است که فرد مهارت های فکری برای سر درآوردن از پیچیدگی های متن، نگریستن از دیدگاه های متضاد، درونی ساختن اندیشه های مهم، و به کار بستن این اندیشه ها در زندگی را داشته باشد. از سوی دیگر، آموزش ممکن نیست مگر با یادگیری مستمر به واسطۀ خواندن. چرا؟ چون آموزش فرآیندی است که هر چند از مدرسه آغاز می شود، تا آخر عمر ادامه دارد. اگر مدام اندیشه های جدید را با آنچه جزیی از تفکر ما شده در نیامیزیم، تفکرمان ایستا و انعطاف ناپذیر خواهد شد. خواندن نظام مند یعنی خواندن به منظور فهم نظام های فکری. فهم نظام های فکری به منزلۀ اِشراف بر ساختارهایی است که هر تفکری بر پایۀ آن بنا می شود. معنای خواندن برای فهم نظام های فکری را می توان با یادآوری مؤلفه هایی روشن کرد: خواندن به منظور تشخیص مقصود و هدف؛ یافتن پرسش ها، مسئله ها یا قضایا؛ آگاهی از اطلاعات و داده ها؛ درک مفاهیم، نظریه ها و انگاره ها؛ برای ردیابی تفسیرها و استنتاج ها؛ شناسایی مفروضات؛ تعیین استلزامات و پیامدها و پی بردن به دیدگاه ها. داشتن چنین انضباط و مهارتی به خواندن مفید و هدفمند منجر خواهد شد. این دیگر خواندن صرف نیست، ساختن نظام های فکری است در حین خواندن.