تاب "چشم‌انداز شعر معاصر ایران" نوشتهٔ مهدی زرقانی، به بررسی جریان‌شناسی شعر ایران در قرن بیستم می‌پردازد. نویسنده با استفاده از رویکرد انتقادی و تحلیلی، سعی دارد تا در این اثر، به جمع‌آوری اطلاعات محدود نشده و بلکه تجزیه و تحلیل دقیقی از وضعیت شعر ایران پس از ورود به هزارهٔ دوم، یعنی قرن بیستم، ارائه دهد.

در فصل اول کتاب "چشم‌انداز شعر معاصر ایران"، با سوال اساسی مواجه می‌شویم که طبقه‌بندی‌ها و تحلیل‌های ارائه شده در این اثر، بر اساس کدام اصول نظری استوار است. این فصل به نوعی، خواننده را با دید کلی بر کتاب آشنا می‌کند. در ادامه، مهدی زرقانی با آغاز دهه‌های انتهایی دورهٔ قاجار، به مطالعه جریان‌شناسی شعر می‌پردازد؛ یعنی دوره‌ای که زمینه‌های اولیهٔ تحول و تغییر در سنت‌های ادبی و آداب اجتماعی فراهم شد. سپس به دورهٔ مشروطه می‌پردازد و اصلی‌ترین مسئلهٔ آن، گذار از شعر سنتی به یک حوزهٔ جدید در شعر، را بررسی می‌کند. جریان شعری در ادامهٔ پیشرفت خود به دورهٔ پهلوی می‌رسد و ظهور شعر آزاد، بیان گرایش‌های مختلف ادبی و آزمون روش‌های متفاوت دربارهٔ شعر و ادب را تجزیه و تحلیل می‌کند. در نهایت، مطالعهٔ دورهٔ حاکمیت شبه رمانتیسم بر بنیادهای فرهنگی و اجتماعی مورد بحث قرار می‌گیرد؛ که در نتیجهٔ آن، شعر سنتی از موقعیت بلند خود به نهادهای زیرین منتقل می‌شود و شعرهایی همچون موج نو ظهور می‌یابند.