پدربزرگی در سکوت ابدی. پدری در سکوت ابدی. لهستانی ها – این درسی بود که ماتک در زندگی گرفته بود – همیشه برای آزادی اروپا مبارزه کرده بودند. هرکدام از آن ها که وارد جنگ شده بود، در سکوت، رشد و مبارزه کرده تا اینکه درنهایت به سکوت ابدی فرو رفته بود. مادرش او را نزد کشیش ها می برد. برایش به دنبال قیم معنوی می گشت. رساله های دینی را می خرید و به حمایت کلیسا دل بسته بود. در نهایت او را نزد «برادران مدرسه»، نوعی مدرسه ی دینی در پوزنان ثبت نام کرد. آنجا بود که او آسیب پذیری بدن انسان را تجربه کرد: خون ترکیبی بود روان کننده در منافذ جلدی، پوست کاغذی بود مرطوب که چاقو رویش نقشه ی جغرافیا را می کشید، دهان و حلق حفره های سیاهی بودند که درون شان چیزی تپانده می شد تا آخرین فریادها بمیرند و رنگ ببازند. تا ته مانده ی آخرین تقاضا برای زنده ماندن، مکیده و محو شود. آنجا بود که او دیدگاه کاملاً جدیدی نسبت به زیرزمین پیدا کرد. شاگردان در آن مدرسه پس از دریافت نام حواریون، به سرداب های کلیسای عظیم و باشکوه پوزنان فرستاده می شدند. سرداب ها وصل بودند به طاق ها و گنجه های قبور زیرزمینی که به وسیله ی یک رشته پلکان سنگی مخوف، شبیه به تونل به گنجه ای ختم می شدند که نشانی محراب مرگ و زندگی را می داد. پلکان زیر نور مشعل ها از لرزش نور پِرپِر می کرد. بعد محراب وجود داشت. یک نقب گنبدوار، مربوط به قرن دهم میلادی که یکصد پا پایین تر از خاکِ به خون آغشته ی لهستان قرار داشت. آن جا از دیوار، چلیپایی تاریخی آویخته بود با مجسمه ای به شدت واقعی از عیسی مسیح، پشت چلیپا دیوارنگاره هایی نقش برجسته وجود داشت با نقش فرشتگان مقرب. نقش های بیرون زده از دیوار، زیر سوسوی نور مشعل ها به طرز وحشت آوری واقعی جلوه می کردند و مقابل آن ها تندیسی عجیب از «مدونا» قرار گرفته بود، آن قدر عجیب که ریچارد تا به حال در هیچ کلیسایی ندیده بود: «کاملاً مومیایی شده! دور بدن مدونا شنلی پیچیده شده بود که سر، بینی و دهانش را پوشانده بود. چشم های مدونا تنها از میان شکافی ریز در پارچه دیده می شد. کاسه ی چشم ها چنان گود و بی جان بودند که انگار چشم ها هزاران سال گریسته باشند. تمام این ها همانند محراب، از سنگ و ترکیبات آهکی ساخته شده بود. نیمکت ها نیز سنگی بودند و روی آن ها پشت به ریچارد و دیگر شاگردان، تندیس یازده راهب قرار داشت با سرهایی در گریبان و رداهای سیاه و کلاهی بر سر. شاگردان از دری به داخل هدایت می شدند که میان راهب های در حال نیایش و عیسی مسیح قرار داشت. آن جا باید با دست، علامت صلیب به سینه می کشیدند. سپس فرمان می گرفتند که بچرخند. ریچارد پشت سرش را نگاه کرد: زیر کلاه هریک از راهب ها، اسکلت سر انسانی از نور سوسو می زد. از انگشتان راهب ها که آن ها هم اسکلت های واقعی بودند، دسته های گل رز آویزان بود. انسان در زیرِ زمین به خدا نزدیک تر است تا روی مرتفع ترین قله ها.