هر چند دو سرزمین ایران و انگلیس نزدیک هزار فرسنگ با هم فاصله دارند و هزاران آداب و اطوار گوناگون دینی و تاریخی و سنت ها و آئین ها و خلق و خوی و مزاج و تربیت و زبان و گویش آنها را از هم جدا میکند اما در ساحت زرین ادبیات اگر نگوییم که این دو قوم در اقلیم واحدی زیست میکنند کم از این نیست که همسایگان دیوار به دیوارند. از آنکه ادبیات در نقطه های اوج آیینه فطرت الهی آدمی است و آن فطرت از شرق و غرب و مکان و زمان بیرون است را دیارد کیپلینگ شاعر و داستان سرای اخیر انگلیس گفته است شرق شرق است و غرب غرب و این دو برادر همزاد هرگز با هم دیدار نمیکنند. اما هر کجا سخن از هنرمندی یا شاعری یا حکیمی یا قدیسی بزرگ باشد، آنجا شرق و غرب با هم به راستی دیدار میکنند و روی میبوسند و کنار هم می نشینند زیرا ادبیات و دین و هنر و علم همه زبان دل است و آنجا ترک و تازی و فارسی راه ندارد.

ای بسا هندو و ترک هم زبان ای بسا دو ترک چون بیگانگان پس زبان هم دلی خود دیگر است هم دلی از هم زبانی خوش تر است و اگر کسانی در سودای جهانی کردن ارزشها و برقراری صلح و دوستی در گفته های کیپلینگ نقل به مضمون و با تفسیر ترجمه شده، اما مطلب همین است.

خیز و شب را زنده دار و روز روشن نستکوس بالها بر هم زند یعنی دریغا خواجه ام

روزگار نازنین را می دهد بر آنموس

ویلیام شکسپیر

در خروش است آن خروس و تو همی در خواب خوش

نام او را طیر خوانی نام خود را انترپوس

آن خروسی که تو را دعوت کند سوی خدا

آن به صورت مرغ باشد در حقیقت انگلوس

مولانا

نستكوس روزه آنموس باد انترپوس انسان انگلوس فرشته.

ه این طلب همچون خروسی در صباح

می زند نعره که می آید صباح

مثنوی

ه شکیباییش مرغان را پر افشاند

خروس الصبر مفتاح الفرج خواند

نظامی

نام چیست

ویلیام شکسپیر

٥٣٤٥

۸۹

What Is a Name

Juliet: O Romeo' Wherefore art thou Romeo? Deny thy father, and refuse thy name; Or, if thou wilt not, be but sworn my love, And I'll no longer be a Capulet.

Romeo [aside]: Shall I hear more, or shall I speak at this? Juliet: 'Tis but thy name that is my enemy; Thou art thyself though, not a Montague. What's Montague? It is nor hand, nor foot, Nor arm, nor face, nor any other part Belonging to a man. O, be some other name: What's in a name? that which we call a rose