کتاب گنج شایگان اثر محمدعلی جمالزاده توسط انتشارات علم منتشر شده است.
این کتاب در اواخر اولین جنگ جهانی، در برلن تالیف و در حال حاضر چاپ دیگری از آن فراهم شده است. در این کتاب، گزارشی از وضعیت اقتصادی ایران در دوره ی قاجار ارائه شده است. «گنج شایگان» اولین تاریخ اقتصادی ایران در دوره ی قاجاری است که این اطلاعات را دارد: کلیات در خصوص ایران، تجارت ایران، واردات ایران، صادرات ایران، گمرک، راه های ایران، وسایل حمل مال التجاره از اروپا به ایران و بر عکس، صنعت ایران، اصلاحات، تشبثات (Enterplises) مالیه ی ایران، بودجه ی دولت ایران، اوزان و مقادیر و مسکوکات، پست و تلگراف و تلفن، و زندگانی در تهران.
در بخشی از این کتاب می خوانیم: دیر زمانیست که در محافل داخلی و خارجی و جراید از استقراض دولت ایران سخن گفته می شود. اینک از قرار معلوم این شهرت ها به یقین پیوسته و دولت ایران مصمم شده با یک شرایط سنگینی که با تمامیت و استقلال ایران منافات دارد استقراض را عملی نماید و از این راه بار گرانی بر دوش خود و ملت ایران، که هیچ وقت قادر نخواهد بود شانه از زیر آن خالی کند، بنهد. زیرا با عدم توازنی که در دخل و خروج دولت موجود است و کسری که همه ساله در بودجه کشور مشاهده می شود، دولت ایران به این زودی ها قادر به پرداخت اقساط قروض خود نخواهد بود و این طوق رقیت برای همیشه به گردن ملت ایران استوار و برقرار خواهد ماند...»