این کتاب روش‌های کشف استعدادهای فرماندهی در دفاع مقدس را ارائه می‌دهد.

چگونه در دفاع مقدس تعدادی دانشجو، بنا، بازاری، معلم و امثال آن گرد هم می‌نشستند و با کمترین امکانات و دانش نظامی، تمام هیمنهٔ ابرقدرت شرق و غرب را به چالش کشیده و جنگی بزرگ را «فرماندهی» می‌کردند و طعم تلخ شکست را به فرماندهان وابسته به ابرقدرت‌ها می‌چشاندند؛ درحالی‌که با عموم سنجه‌های علوم مذکور تطابق نداشتند و گاهی حتی در تعارض با آن‌ها بودند؟ تجربهٔ زیسته در دفاع مقدس به عنوان گنجینه‌ای عظیم برای پاسخ‌گویی به هزاران سؤال در حوزهٔ فرماندهی به عنوان سوژهٔ تحقیق انتخاب شد. از فرماندهان رده‌های مختلف دفاع مقدس در دو محور «استعدادسنجی» و «انتصاب» فرماندهان دفاع مقدس سؤالاتی پرسیده شده که کتاب نقشه گنج حاصل همان مصاحبه‌هاست.