کتاب مدل های حیوانی بیماری های روانی 1

انسان ها از هزاران سال قبل، به مطالعه ی رفتار و سیستم فیزیولوژی حیوانات پرداخته اند. شواهد غیر مستقیم به دست آمده از دوران پارینه سنگی نشان می دهد که انسان های اولیه برای شکار، رفتار حیوانات را زیر نظر می گرفتند. نقاشی های آنان زندگی گروهی کفتارها و زندگی انفرادی خرس ها را نشان می دهد. این گونه مشاهدات به آنان در شکار حیوانات کمک بسیاری کرده است. آن ها همچنین از این اطلاعات برای ادامه ی زندگی استفاده می کردند. مطالعه ی رفتار و فیزیولوژی حیوانات به عنوان مدلی برای رفتار و فیزیولوژی انسان ها سابقه ای دیرینه در یونان باستان داشته است. به نظر می رسد که بیشترین انگیزه برای استفاده از حیوانات در یونان باستان، ارضای حس کنجکاوی درباره ی سیستمِ آناتومی و فیزیولوژی بوده است. آلکمایون کروتون، پزشک یونانی، اولین کسی بود که در قرن ۶ تا ۵ قبل از میلاد به کالبدشکافی سیستم فیزیولوژی حیوانات و ارتباط آن با انسان ها پرداخته است. او طی مطالعات خود روی سگ ها دریافت که مغز مرکز هوش و تجمیع حواس است. در قرن سوم قبل از میلاد، پزشکان دیگری همچون هروفیلوس و اراسیستراتوس یونانی به مطالعه ی تفاوت بین سلول های عصبی، حرکتی و تاندون ها پرداختند. سپس، در مطالعات متعددی از حیوان برای شبیه سازی با انسان استفاده کردند. به رغم این سابقه ی طولانی، در قرن هجدهم و نوزدهم، استفاده از این مدل رشد چشمگیری یافت و دانشمندان متعددی مانند ژان باپتیست، ون هلمونت، فرانچسکو ردی، جان نیدهام، لازارو اسپالادنزانی، لاووازیه و پاستور وارد این عرصه شدند. مطالعات کلود برنارد در قرن نوزدهم و انتشار کتابش با عنوان مقدمه ای بر مطالعه ی پزشکی تجربی، پایه های پژوهش در زمینه ی مدل های حیوانی را استحکام بخشید. این کار علم فیزیولوژی تطبیقی بین انسان و حیوان را پایه گذاری کرد. از آن پس، استفاده از مدل های حیوانی در پژوهش های انسانی افزایش چشمگیری یافته است. نیم قرن بعد، پاولف روسی مدل حیوانی را وارد عرصه ی علم روان شناسی و روان پزشکی کرد. البته به نظر می رسد ثرندایک اولین بار این کار را کرد (سه سال قبل از پاولف)؛ اما مطالعات حاکی از آن است که اولین کار گسترده در زمینه ی آسیب شناسی روانی روی حیوانات در آزمایشگاه ایوان پاولف روسی انجام پذیرفت. مانند دیگر علوم، هدف اولیه ی این تحقیقات مطالعه ی آسیب شناسی نبوده است، بلکه مشاهدات تصادفی پاولف او را به این مسیر سوق داده است. اولین بار در آزمایشگاه شنگر کرستونیکف در سال ۱۹۲۱، آزمایش جدیدی با علائم بیضی و مربع انجام شد که طی آن سگ یاد می گرفت با تشخیص و تمیز این دو علامت، غذا دریافت کند. به تدریج فاصله ی شکلی این دو ضعیف می شد، تا حدی که به نسبت ۸/۹ می رسید. در این مرحله، سگ از تشخیص دادن عاجز می ماند و سیستم پاسخ دهی اش به هم می ریخت. پس از سه هفته، سگِ ساکت و آرام به سگِ پرخاشگر و بی قرار تبدیل شد و نتوانست به آزمایش ادامه دهد. حتی نمی توانست تمایز ساده ی قبلی را هم به راحتی انجام دهد. پاولف اسم این رفتار را نوروز تجربی نامید و تلاش کرد بین این نوع رفتار در حیوان و انواع اختلالات نوروزی در انسان ارتباط برقرار کند. براساس دیدگاه پاولف این عمل در نتیجه ی منع و تحریک کورتکس صورت می پذیرد. محققان به تعریف نوروزِ تجربی بسنده نکردند و به درمان سگ نوروتیک با بروماید، به عنوان یک آرام بخش پرداختند. همچنین نقشِ مزاج، صفات و شخصیت را در پاسخ به استرس بررسی کردند. پاولف چهار نوع سگ را بررسی کرد که در گروه افراطی و متوازن قرار داشتند. گروه افراطی یا تحریک پذیرند (سودایی مزاج) یا مهارگر (ملانکولیک)؛ گروه متوازن یا آرام و ساکت (بلغمی) هستند یا سرزنده و شاداب (دموی). او معتقد بود که آسیب پذیرترین گروه سگ ها به نوروز تجربی، در گروه تحریک پذیر و مهارگر بوده است.