کتاب زندگی این بود؟چه بهتر دوباره

«زندگی این بود؟ چه بهتر، دوباره!» کتابی است که خاطرات اروین دی.یالوم را در بر می گیرد. شخصیت انسان چگونه شکل می گیرد؟ پس از شکل گیری، آیا امکان تغییر و تحول در آن وجود دارد؟ این دو، از موضوعات مهم و مطرح در دانش روان شناختی است. گرچه تا سال ها چنین تصور می شد که شخصیت، برگرفته از ژنتیک و عوامل ثابتِ درونی و در نتیجه غیرقابل تغییر و پیش بینی ست؛ اما این تفکر بعدها دستخوش تغییر شد تا جایی که بی.اف.اسکینر، یکی از بزرگترین رفتارگرایان معاصر معتقد بود که رفتارها و شخصیت انسان عمدتا براساس یادگیری به وجود می آیند و تغییر می کنند. بنابراین شناخت یا کشفِ قوانین یادگیری، کلید شناخت رفتار انسان است. با شناختِ این قوانین می توان رفتار انسان را توصیف، توجیه، پیش بینی و کنترل کرد و حتی آن را تغییر داد. گوردون آلپ‍ورت که از او به عنوان پدر روان شناسی شخصیت نام می برند، بعد از نسل روان کاوانی مانند فروید و یونگ، از جمله نخستین روان شناسانی بود که تمام زندگی خود را صرف شخصیت و شخصیت شناسی کرد. او معتقد بود «شخصیت، سازمانِ با تحرکِ (زنده ی) دستگاه بدنی و روانیِ فردِ آدمی است که چگونگیِ سازگاریِ اختصاصیِ آن فرد را با محیط تعیین می کند. مقصود آلپورت از سازمان با تحرک این است که شخصیت، با این که همه ی عناصر تشکیل دهنده اش با هم ارتباط و پیوستگی و همکاری دارند، پیوسته در رشد و تغییر و تحول است؛ ضمنا فعالیت های بدنی و روانی از هم جدا نیستند و هیچ کدام به تنهایی شخصیت را درست نمی کنندِ بلکه با هم آمیختگی دارند و بر روی هم شخصیت را تشکیل می دهند. معنای قسمت آخر تعریف آلپورت این است که این شخصیت در هر فرد، او را به وجهی خاص برای سازگاری با محیط به حرکت درمی آورد، یعنی رفتار او را تعیین می کند. حال که می دانیم حقیقتا این کنش و تقابل میان محیط و انسان تا چه حد سرنوشت ساز است و محیط و اتفاقات بیرونی چقدر باعث تغییر در شخصیت هر انسانی می شوند، برای مخاطب خاص و عام این سوال پیش می آید که چه چیزی باعث شده است تا کسی مانند اروین دی یالوم، این روان پزشک بسیار موفقِ آمریکایی که در زمینه ی روان درمانیِ اگزیستانسیال تا این حد به شهرتِ جهانی رسیده است، چنین شخصیتی بیابد؟ پاسخ چنین سوالی را فقط می توان از یک طریق یافت! باید موبه مو و نکته به نکته به بررسی لحظات سرنوشت ساز زندگی او ب‍پردازیم. اما چگونه ممکن است؟ ما که نه علم اش را داریم، نه آگاهی از حقایق و اطلاعاتِ لازم در موردِ زندگی خصوصیِ او و نه وقت و زمان فراگیری اش را! چطور می شود به شناخت در مورد شخصیتِ یک فرد موفق رسید؟ کلید این معما را خودِ یالوم به غایت سخاوتمندانه در اختیارِ ما قرار داده است: کتابِ زندگی نامه ی خودنگاشته ی او تنها یک دفتر خاطرات نیست! بلکه تحلیل و آنالیزِ دقیقِ روانکاوانه با موشکافانه ترین رویکردِ اعمال شده توسط یکی از معتبرترین افرادِ مشغول در این حرفه است که تمامِ ابزار لازم را برای تحقق این امر در اختیارِ همگان-و نه فقط دانشجویان او-قرار می دهد.