وضع بر این منوال نیست. مادام که اکثریت بر سر موضوعی گرفتار شک و تردید است مردم می توانند در آن موضوع اظهار نظر کنند؛ ولی همین که اکثریت نظر قطعی خود را درباره آن اعلام کرد دیگر همه خاموش میشوند و چنین به نظر می رسد که موافق و مخالف همه به یک ارابه بسته شده و آن را می کشانند. دلیل این وضع روشن و آشکار است. است. هیچ شاه مقتدر و مستبدی نیست که بتواند کلیه قوای جامعه را در دست گرفته و همه مخالفتها و مقاومتها را از سر راه خود بردارد. وانگهی قدرت شاه یک قدرت مادی است که ناظر به اعمال افراد است نه اراده آنها . ولی وقتی اکثریت حق وضع قوانین را احراز نمود چنان قدرتی به دست می آورد که میتواند همه موانع را در سر راه خود محو و نابود سازد. بنا به همین واقعیت است که توکویل چنین قضاوت میکند من هیچ کشوری را نمی شناسم که در عین وجود آزادی واقعی مانند آمریکا در آنجا بحث و انتقاد و استقلال فکری چنان محدود باشد.» (۳۵۳)

سخن توکویل پس از وی بارها در فرهنگ مکتوب و مصور (ادبیات و سینما) غرب تکرار شده؛ اما آنچه در ایران با آن مواجه ایم گونه ای اقتدارگرایی روشنفکری است. در واقع توکویل و میل هر دو برای گذار از عوام سالاری و توده گرایی پنهان شده در دموکراسی پیشنهاد می کردند گروهی از نخبگان در دموکراسی مستقر شوند تا هم رأی مردم معیار قرار گیرد و هم از عوام سالاری جلوگیری شود. طراحی مجالس سنا در دموکراسی ها جهت اجرای همین راهکار بود تا دموکراسی به موبوکراسی یا دیکتاتوری اکثریت تبدیل نشود اما آلکسی دو توکویل و جان استوارت میل از عوام زدگی روشنفکری غافل بودند یا در قرن هجدهم نمی توانستند آن را پیش بینی کنند. جان رالز در مقاله ای ارزنده به این موضوع پرداخته که چرا روشنفکران اصولاً چپ گرا هستند؟ چرا مالکیت سرمایه آزادی مستقل از دموکراسی و نیز فردیت بدون جامعه گرایی را نکوهش میکنند یا نادیده میگیرند؟ بدون تکرار پاسخ های جان رالز لازم است اشاره کنیم روشنفکران ایرانی در سده اخیر، یعنی تمام عمر خویش با همه مظاهر فردیت جنگیده اند در عین حال که خود نماد تفردی منفی و...

مجموعه نقد الهیات سیاسی

جلد اول تراژدی پروتستانتیسم اسلامی

پژوهشی انتقادی در اندیشه سیاسی نهضت اصلاح دینی در ایران

جاد دوم پارادوکس مارکسیسم اسلامی

پژوهشی انتقادی در کارشناسی جستی چپ اسلامی در ایران

جلد سوم ظهور لوبانان اسلامی

پژوهشی تاریخی در تکوین نظریه ای دولت مدرن در فقه سیاسی شیعه

مجوار مصائب لیبرالیسم اسلامی

پژوهشی راهبردی در موقع تاسیس جنبش آزادیخواهی در ایران

جلد پنجم: بحران بورژوازی اسلامی

پژوهشی راهبردی در مواقع تاسیس جنبش توسعه ای ایران