کتاب «تاریخ مسعودی» معروف به «تاریخ بیهقی»، اثر ادبی ـ تاریخی ابوالضل محمد بن حسین بیهقی ـ نویسنده، مورخ و دبیر چیره دست دیوان رسالت عهد غزنوی در سدة پنجم هجری است. بیهقی در 28 سالگی به خدمت دیوان رسالت محمودی با ریاست بونصر مشکات درآمد و از آن پس تا آخر عهد مسعود هم چنان روی کار بود. پس از مرگ مسعود، بیهقی در خدمت فرخزاد بن مسعود بود، اما از اواخر سلطنت او انزوا گزید و در غزنین تاریخ خود را تصنیف کرد. پس از فرخزاد نیز برادرش ابراهیم بن مسعود بر تخت نشست. واپسین سال های عمر بیهقی در روزگار امیری ابراهیم بن مسعود گذشت. بیهقی از آن زمان کتاب خود را تالیف کرد تا این که سرانجام در ماه صفر 470 در غزنه درگذشت. کتاب حاضر گزیده ای است از این اثر ارزشمند که دربردارندة شرح لغات، جملات مبهم، وقایع تاریخی، یا مشکل ادبی به ترتیب در هر صفحه با علامت ستاره است.