تاريخ جهانگشاي جويني، تاليف «علاء الدين عطا ملک بن محمد»، از رجال و مورخان ايراني در قرن 7 هجري قمري است. عطاملک در 623 هجري متولد شد. از جواني، قبل از آن که به سن بيست سالگي برسد، وارد کارهاي ديواني شد و به خدمت امير ارغون خان (حکمران خراسان) پيوست و دوبار همراه وي به مغولستان سفر کرد. عطاملک در سال 654 هجري که هولاگر خان به خراسان آمد، به خدمت او درآمد و در جنگ هاي او با اسماعيليان الموت و خليفه عباسي در بغداد شرکت کرد. در سال 657 هجري به حکومت عراق عرب و خوزستان منصوب شد و بيش از 20 سال در آن سمت باقي ماند اما عاقبت در عهد اباقاخان خود و بردارش شمس الدين به سعايت مجدالملک يزدي دستگير و زنداني شدند. چون تگودار به سلطنت رسيد، عطاملک از زندان رهايي يافت (681 ه.ق)، ولي اندکي بعد در اران درگذشت و در تبريز به خاک سپرده شد. «تسليه الاخوان» (رساله اي به فارسي در شرح آن چه در ايام اباقاخان بر او گذشته بود) و «تاريخ جهانگشاي» از آثار اوست. تاريخ جهانگشاي، نثري منشيانه دارد و از مراجع معتبر تاريخ مغول است و مطالبي در آن آمده که در منابع ديگر به دست نمي آيد. مورخاني چون وصاف الحضره، خواجه رشيدالدين فضل الله، ابن العبري، ابن الطقطقي، شهاب الدين احمدبن يحيي کاتب دمشقي، حمدالله مستوفي و خواندمير و ميرخواند

مطالبي از او نقل و اقتباس کرده اند…

نسخه اى است كامل و واصحّ و اقدم نسخ جهانگشاى محفوظه در كتابخانه ملّى پاريس و نسخه اساس است يعنى بناى طبع كتاب بر اين نسخه است بالأصالة، اين نسخه به قطع نيم ورقىِ بزرگ و بخطّ نَسْح خواناى خوب و مشتمل است بر 174 ورق كه  348 صفحه باشد هر صفحه اى 27 سطر، تاريخ كتابت اين نسخه در چهارم ذى الحجّه سنه  689 است يعنى فقط هشت سال (هشت سال تمام بدون يك روز كم و زياد) بعد از وفات مصنّف كه در چهارم ذى الحجّه سنه 681 واقع شد.

منبع: ناشر کتاب