کتاب قوانین مغز

در کتاب حاضر، هدف نگارنده اين است که با معرفي اصول دوازده گانه چگونگي کارکرد مغز را به خواننده توضيح دهد. اين اصول را قوانين مغز مي نامند. ابتدا هر قانون از ديدگاه علمي توصيف شده، سپس پيشنهاداتي براي بررسي بيشتر بر عملکرد آن قانون در زندگي روزمره، به خصوص در محيط کار و تحصيل ارائ…

بیشتر افراد از آنچه به واقع در مغز ما میگذرد اطلاعی ندارند. در حالی که عصب پژوهان جزئیاتی از مغز را آشکار ساخته اند که بی شک هر مدیر پدر و مادر و معلمی باید از آن آگاهی داشته باشد. با آگاهی از این جزئیات میتوان مغز و نیازهای مغز را شناسایی کرد تا بتوان بیشترین بهره را از آن به دست آورد.

به راستی آموزش در انسان چگونه انجام می پذیرد؟ خواب و همین طور فشارهای روانی چه تأثیری بر مغز ما میگذارند؟ چرا انجام چند فعالیت هم زمان با هم برای آدمی تنها یک آرزوست؟ چرا مطالب آموخته شده را به راحتی از یاد میبریم؟ و به چه علت تکرار اطلاعات تازه درک شده از اهمیت بسیاری برخوردار است؟ آیا حقیقت دارد مردان و زنان مغزهایی متفاوت از یکدیگر دارند؟ جان مديناً، محقق و زیست شناس مولکولی و مدیر تحقیقات آموزش عملی در دانشگاه پاسیفیک سیاتل آمریکا، حاصل سالها تلاش خود در رابطه با اینکه شناخت و دانش ما از مغز تا چه حد میتواند بر شیوه تربیت ما بر کودکانمان عملکرد کاری ما در محیط کار و بر نحوه یادگیری فرزندانمان در محیط آموزش و مدرسه تأثیرگذار باشد، با ما در میان میگذارد.

حافظه نیز مانند بتون، شدیداً محتاج زمان است تا بتواند در شکل ثابت خود مستقر شود و هنگامی که سخت درگیر تثبیت شدن می باشد به طرزی دیوانه کننده مورد تغییر و بازسازی قرار می گیرد. این مسئله از اینجا ریشه می گیرد که اطلاعات جدیداً رمزگردانی شده، می توانند از نو شکل گرفته و حافظه های موجود قبلی را کمرنگ سازند. چنین تداخل هایی به خصوص در مواقعی صدق می کند که یادگیری با اجزایی غیر منقطع و پی در پی (مشابه آنچه در کلاس های درس و جلسات مدیریتی دیده می شود) همراه شود، احتمال گیجی و سردرگمی دانشجو زمانی بیشتر می شود که مطالب چون موج هایی بی امان و بدون تکرار به ذهن او سرازیر می شوند؛ گویی قالب هایی چوبی هستند که باید با موادی پر شوند. اما خبر خوبی برایتان دارم. اگر اطلاعات در چرخه های تکرار هدفمند در دوره های زمانی مشخص انتقال یابند، چنین تداخل هایی صورت می پذیرد. در حقیقت برخورد مکرر با اطلاعات به واسطه ی تکرار در فواصل زمانی خاص، شیوه ای بس قدرتمند را برای تثبیت حافظه در مغز ایجاد می کند. چرا چنین اتفاقی می افتد؟ زمانی که نمودهای الکتریکی اطلاعات مورد یادگیری، در مغز به آرامی و با تکرار فراوان ایجاد می گردد، شبکه های عصبی اختصاص یافته برای ذخیره ی آن ها به تدریج نمود کلی را دوباره سازی می نماید و با شبکه های از پیش تخصیص یافته برای ذخیره ی اطلاعات یاد گرفته شده ی مشابه مداخله نمی نماید. بر اساس این نظریه، چرخه های مداوم تکرار، به ایجاد تجربیاتی می انجامد که به جای اختلال، قابلیت اضافه شدن به اطلاعات اصلی اولیه را دارا خواهند بود. منطقه ای در مغز وجود دارد که همواره با یادآوری کمی از خاطرات عینی فعال می گردد. این منطقه در سمت چپ و پایین کورتکس پیش پیشانی قرار گرفته است. با ثبت فعالیت این بخش از مغز در هنگام یادگیری با دستگاه تصویربرداری (FMRI) می توان پیش بینی نمود که آیا اطلاعات ذخیرهشده با جزییاتی روشن و شفاف به یاد آورده می شود؟ این فعالیت از چنان اعتبار بالایی برخوردار است که دانشمندان از شما در رابطه با اینکه آیا خاطره را به وضوح به یاد می آورید یا نه، سؤالی نمی کنند. آن ها به راحتی به دستگاه نگاه کرده و با ملاحظه ی فعالیت کورتکس پیش پیشانی جواب سؤال خود را می گیرند. با توجه به این واقعیت، دانشمندی به نام روبرت واگنر، آزمایشی را با دو گروه دانشجو طراحی نمود و از آن ها خواست فهرستی از واژه ها را حفظ نمایند. به گروه اول فهرستی از کلمات را نشان داد تا با یک بار حفظ کردن، آن ها را به خاطر بسپارند؛ مثل زمانی که یک شبه برای امتحان آماده می شوید. به گروه دوم کلمات را با فواصل زمانی و در مدت زمانی طولانی تر نشان داد و به آن ها اجازه نداد کلمات را یک باره حفظ کنند. در ارتباط با بازیابی دقیق، گروه اول بسیار ضعیف تر از گروه مقابل عمل نمود: فعالیت قسمت چپ کورتکس پیش پیشانی در آن ها به نحو قابل ملاحظه ای کاهش یافت. این نتایج استاد دانشگاه هاروارد، دان شاکتر، را بر آن داشت تا اعلام دارد: چنانچه یک هفته و در این هفته تنها ده جلسه فرصت دارید تا برای امتحانی نهایی آماده شوید، بهتر است به جای یک جلسه ی طولانی و فشرده، ده جلسه ی کوتاه مدت تر داشته باشید. ارتباط توأم میان تکرار و حافظه کاملاً روشن است. اگر می خواهید اطلاعات را به یاد آورید، آگاهانه خود را در مواجهه ی با آن قرار دهید و اگر تمایل دارید آن اطلاعات را با کیفیت بالاتری به خاطر آورید، خود را در مواجهه ی اطلاعات با جزئیات و تفصیل بیشتر قرار دهید.

به راستی آموزش در انسان چگونه انجام می پذیرد؟ خواب و همین طور فشارهای روانی چه تأثیری بر مغز ما می گذارند؟ چرا انجام چند فعالیت هم زمان با هم برای آدمی تنها یک آرزوست؟ چرا مطالب آموخته شده را به راحتی از یاد می بریم؟ و به چه علت تکرار اطلاعات تازه درک شـ ده از اهمیت بسیاری برخوردار است؟ آیا حقیقت دارد مردان و

زنان مغزهای متفاوت از یکدیگر دارند؟ جان مدینا، محقق و زیست شناس مولکولی و مدیر تحقیقات آموزش علمی در دانشگاه پاسیفیک سیاتل آمریکا، حاصل تلاش خود را درباره اینکه شناخت و دانش ما از مغز تا چه حد می تواند بر شیوه تربیت ما بر کودکانمان، عملکرد کاری ما در محیط کارو بر نحوه یادگیری فرزندانمان در محیط آموزش مدرسه تاثیر گذار باشد،