کتاب ادیان زنده جهان اثر ا هیوم نشر علم

از زمان شروع و در خلال ترجمه این کتاب که حدود شش ماه به طول انجامید نکاتی چند در ارتباط با اصل کتاب و اقدام به ترجمه آن به ذهن بنده خطور کرد که با خوانندگان عزیز در میان میگذارم داستان تدریس حقیر در رشته تاریخ ادیان و به تبع آن ترجمه متن حاضر از فکر و پیشنهاد استاد بزرگوار حضرت آیت الله دکتر سید مصطفی محقق داماد که بحق از سلاله پاک رسول خدا و نواده بنیانگذار کبیر حوزه علمیه قم حضرت آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی هستند، شروع شد. ایشان به بنده تکلیف کردند که تدریس تاریخ ادیان را در مدرسه عالی شهید مطهری بر عهده بگیرم. ابتدا بهانه آوردم که درست است که دکترای بنده در رشته تاریخ ادیان است اما تکیه اصلی و موضوع رساله در زمینه مفاهیم فکری و ابعاد مذهبی انقلاب اسلامی ایران میباشد که بیشتر به انقلاب شناسی و یا به طور اخص به شناخت انقلاب اسلامی ایران مربوط میشود تا تاریخ ادیان که مؤثر واقع نشد پیداست که در دل عنایتی هم به این نکته بود که این اواخر در وادی تاریخ ادیان در این مرز و بوم قلندری چون مرحوم دکتر شریعتی گام برداشته که اقسام ما را یارای همگامی با او نیست. به هر حال طفره رفتن به جایی نرسید و تکلیف ایشان با دلایلی که بر این کار می آوردند و مصلحت اندیشی هایی که میفرمودند به قوت خود باقی ماند. ناچار به دنبال جمع و جور کردن یادداشتها و متون و جزوات دوره تعلیم دکترا و.... 

او واعظی دایم السفر بود و درباره اعتقاد به خدا تبلیغ میکرد و با قربانی کردن که با کشتن و ریختن خون حیوانات توام بود مخالفت میکرد. در تعلیمات وی نجات و رستگاری منوط به کسب معرفت اخلاقی متعالی و الهی بود. تلاش وی نیز به ایجاد یک فرقه جدید منجر شد.

به نظر مادها وا، مشابهت ادعایی خداوند با روح که در این کلمات مشهور دین هندویی که میگوید آن) تو هستی وجود داشت صرفاً زاییده جهل ما بود. لیکن از خیلی جهات این فرقه هم دچار همان مفاسدی شد که در مورد سایر گروههای ارتودوکس هندویی وجود داشت روح هند، صص ۷۲-۳۷۰)

راماناندا، در قرون چهاردهم و پانزدهم میلادی تأکید داشت که نجات و رستگاری همانگونه که در اوپانیشادها به طور صمیمانه ای بیان شده بود (سیزده اوپانیشاد اصلی، صص ،۳۵۰، ۴۰۲ (۴۱۱ به طور عمده از طریق فیض الهی (پراسادا) به دست می آید. شعار وی این بود بگذار هیچ کس از طبقه یا فرقه کسی سؤال نکند هر کس خدا را می پرستد به خدا تعلق دارد. راماناندا عشق بی حد و مرز راما» به همه انسانها از هر نژاد و طبقه و آیین را تبلیغ میکرد هنوز هم در مناطق شمالی هند فرق متعددی از پیروان او وجود دارند. این امر به ویژه در میان طبقات فقیرتر بیشتر مشاهده میشود. نظام طبقاتی کاست نیز قدرت خود را روی آنها حفظ کرده است، اما آرمان تساوی طبقاتی هنوز در میانشان پابرجاست (روح هند، ص ۳۷۴)

در بین پرستندگان خدای هندوی راما مجادلات شدیدی وجود داشته است. مكتب شمالی وادا) - گالائی ها نظریه گربه را تعلیم می دهد، بدین معنا که فیض الهی، مانند گربه ماده ای که بچه خود را به هر ترتیب که شده از خطر دور میکند غیر قابل اجتناب است. مکتب جنوبي تن) - گالائی ها نظریه میمون را تعلیم