کتاب تجسس

پژوهش در موضوعات جدید و مستحدثه در علوم انسانی از جمله بایستنیهای مهم محققان علوم انسانی میباشد چه آنکه پرداختن به این موضوعات به لحاظ نیاز جوامع اولا و به لحاظ اینکه اهتمام فقه در تمام عصور و امصار بر پرداختن به این موضوعات است حائز اهمیت والایی است و پویایی فقه در گرو پرداختن به این دسته از موضوعات است. در بین این موضوعات گروهی مفاهیم بنیادین علوم انسانی را تشکیل می دهد که فروعات بسیاری از این دسته از موضوعات استخراج می گردد و بر این موضوعات آثار عدیده ای از لحاظ عملی و علمی مترتب میباشد. در این میان یکی از مفاهیم مستحدث و بنیادین در حوزه فقه سیاسی تجسس از حریم افراد میباشد. در نگارش حاضر نگارندگان ضمن تحلیل مفهوم تجسس در عرف لغت و شرع و تبیین مفهوم و معیار حریم در نظام فقهی شیعه ابتدا به ادله ای که در اسلام محرم تجسس به عنوان عملی مجرمانه هستند پرداخته و سپس در فصلی جداگانه به مواردی که تجسس از آنها مجاز و مباح به نظر میرسد میپردازد به طور کلی می توان گفت تجسس در اسلام با توجه به عموماتی از آیات و روایات و حکم عقل و سیره به طور مطلق حرام و ممنوع میباشد اما ادله ای نیز وجود دارد که نشان میدهد در برخی از موارد تجسس جائز است. البته در تمام این موارد ظاهراً اباحه از باب ضروریات است و بسان اکل میته است و لذا بايد حسب ضابطه...

۲-۱. ممنوعیت عقلی ولایت بر دیگران به حکم عقل فطری ولایت بر دیگران ممنوع است و اثبات ولایت بر دیگران احتیاج به دلیل خاص دارد. تجسس نیز نوعی ولایت بر دیگران است و به حکم عقل جائز نمی باشد.

۳-۱ ممنوعیت و حرمت عقلی ظلم

عقل سلیم قبیح بودن ظلم را در می یابد و به همین لحاظ آن را حرام می شمارد. نقض حریم خصوصی اشخاص نیز از جمله مواردی است که از طریق آن ظلمی به دیگران رخ میدهد و حقوق دیگران تضییع می شود. بنابراین عقل مستقل بدون استمداد از شریعت حکم به ممنوعیت و حرمت ورود به حریم دیگران مینماید چه آنکه مصداق ظلم است.

۴-۱ حرمت عقلی مقدمه حرام

ورود به حریم خصوصی افراد مقدمه ی اشاعه فحشا و شیوع منکرات و از بین رفتن و هتک عرض افراد است که همه از سوی اسلام حرام است و به حکم عقل به اتفاق علما محکوم حرمت خواهد بود و بر اساس برخی مبانی علمای اصول فقه این حرمت عقلی کاشف از حرمت شرعی نیز میباشد. و این نشان از حمایت عقل از حریم افراد و حرمت نقضش می باشد.

۲ عناوین ممنوعه و حرام مرتبط با حریم افراد از آیات قرآن روایات معصومین (ع) احکام و مقررات مختلف در زمینه حریم خصوصی قابل استنباط است. در این روایات اموری که به گونه ای موجب نقض حریم خصوصی میگردند نهی شده است. به دلیل وسعت مطالب، صرفاً موارد مهم و نمونه هایی از اخبار مرتبط با موضوع بحث را حسب استقراء مورد اشاره قرار میدهیم

یکی از مفاهیم مستحدث و بنیادین در حوزه فقه سیاسی تجش از حریم افراد است. در نگارش حاضر نگارندگان ضمن تحلیل مفهوم تجنس در عرف لغت و شرع و تبیین مفهوم و معیار حریم در نظام فقهی شیعه ابتدا به ادله ای که در اسلام محرم تجسس به عنوان عملی مجرمانه هستند. پرداخته و سپس در فصلی جداگانه به مواردی که تجش از آنها مجاز و مباح به نظر می رسد. می پردازد. به طور کلی می توان گفت تجش در اسلام با توجه به عموماتی از آیات و روایات و حکم عقل و سیره به طور مطلق حرام و ممنوع میباشد اما ادله ای نیز وجود دارد که نشان می دهد. در برخی از موارد تجنس جائز است. البته در تمام این موارد ظاهراً نباحه از باب ضروریات است و بستان اگل مینه است و لذا باید حسب ضابطه ضروریات عمل نمود و آن را به اندازه ای که ضرورت بدان حاصل آید تقلیل نمود ....