کتاب زندانیان باور

کتابی نوشتۀ ماتید مک کی و پاتریک فانینگ با زیر عنوان راهنمای کاربردی تغییر باورها. فرض اساسی شناخت درمانگران این است که رفتار و هیجان از طریق فرایندهای شناختی واسطه مندی می شود. امروزه شناخت درمانی با پشتوانۀ پژوهشی گسترده و نظریه پردازی های دقیق به یکی از رویکردهای درمانی اثربخش برای حیطۀ بسیاری از اختلالات روان شناختی تبدیل شده است. رویکردی که در اوایل، آماج اصلی آن فقط افسردگی بود، حوزۀ عملش به اختلالات شخصیت، اختلالات سوء مصرف مواد، ناسازگاری های زناشویی و… کشیده شده است و این همه مدیون تلاش گروه بزرگی از متخصصان و پژوهشگران است که زندگی و وقت خود را صرف گسترش این شیوۀ درمانی نموده اند. علاوه بر این، شناخت درمانگران سعی کرده اند اصول پیچیدۀ رویکرد شناختی را به زبانی شیوا و ساده برای افراد غیرمتخصص توضیح دهند و در این زمینه، کتاب های ارزشمندی به رشتۀ تحریر درآمده است. کتاب حاضر، یکی از کتاب های کاربردی و فوق العاده ارزشمند برای تغییر نظام باورهای افراد مبتلا به مشکلات هیجانی است. اگرچه خواندن کتاب، این نکته را به ذهن متبادر می سازد که تغییر باورها و طرح واره های ناسازگار کار ساده ای است، ولی ناگفته پیداست که چنین تغییری نیازمند برنامه ریزی و تلاشی مداوم است که در بستر رابطه درمانی سالم با یک متخصص با صلاحیت در حوزۀ شناختی رخ خواهد داد. نویسندگان کتاب با الهام گرفتن از کارهای پادسکی، این نکته را برجسته ساخته اند که راه رسیدن به باورهای مرکزی مراجعان تحلیل گفتار درونی آن هاست. تحلیل نظام مند و دقیق گفتار درونی مراجعان، شناخت درمانگران را به سمت نظام باورهای افراد مبتلا به مشکلات هیجانی سوق خواهد داد؛ اما شناخت درمانی با تمام پیشرفت های خود، تحلیل ناقصی از شناخت ارائه داده است؛ زیرا تحلیل گفتار درونی باید به سطح انگیزه و احساس مراجع برسد که منشاء و آبشخور اصلی شناخت است. این نکته مدیون اندیشه های پربار ویگوتسکی است که نقش گفتار درونی را در شکل گیری مضمون، معنا و نظم بخشی رفتار، برجسته ساخته است. هستۀ اصلی کتاب حاضر، تغییر باورهای مرکزی مراجعین است. اگرچه در خصوص باورهای مرکزی و طرح واره ها بین صاحب نظران رویکردشناختی اختلاف نظر وجود دارد، اما باورهای مرکزی در حقیقت زیربنایی ترین سطح شناخت را تشکیل می دهند.