این مجموعه حاوی یادداشت هایی است که با تاکید بر مبانی اجتماعی تحولات سیاسی ایران در دورة معاصر نگارش یافته است. تلاش نگارنده بر این بوده تا در بیان تحولات تاریخی ایران معاصر موضوع مبارزات اجتماعی و تاثیر آن بر شکل گیری برخوردهای سیاسی را نیز روشن کند. از طرفی وی توجه زیادی به نقش طبقات فرودست در تحولات تاریخی ایران معاصر دارد و تلاش می کند تا به تبیین تحولات اجتماعی از پایین به بالا بپردازد. عناوین مقالات کتاب عبارت اند از: استبداد شرقی؛ بررسی ایران عصر قاجار؛ دهقانان غیرانقلابی در ایران معاصر؛ تودة مردم در انقلاب مشروطه ایران؛ فرقه گرایی در ایران؛ و قوت ها و ضعف های جنبش کارگری در ایران در سال های 31-1330.