کتاب حاضر، پژوهشي است که در آن مؤلف با روش تحليلي-محتوايي، در جست وجوي شرايط و موقعيت دولت علوي و صدور نامه به مالک اشتر، ناگزير از نهج البلاغه شناسي و بررسي اسناد و مدارک آن و نيز شناخت ترجمه ها و درک آموزه هاي تاريخي نامه بوده است. نهج البلاغه از ابعاد کلامي، ادبي، اخلاقي و حقوقي موردتوجه و با وحي مورد مقايسه قرار گرفته، اما کمتر مورد کاوش هاي تاريخي بوده است. نگارنده در اين مطالعه تلاش دارد با رويکرد معرفت شناسي تاريخي به سامان دهي موضوع بپردازد و بر بازشناسي زمانه علي، اعم از عناصر، بازيگران، مخالفان، معاندان و جغرافياي دولت علوي تأکيد کند.