مثنوی مولانا برخلاف تمام شاهکارهای ادبیات عرفانی، کتابی است که با طرح مشخص آغاز نشده است، بنابراین هم چون آثار سنایی، عطار، سعدی و دیگران با توحید و نعت و منقبت شروع نمی شود، فصولی ندارد و ذهن شگفت و بی قرار مولانا معین می کند که در هر لحظه، خط سیر آن باید چگونه باشد. هر داستانی که نقل می شود خود معبری است برای داستان آینده و به این صورت روایت ها پیاپی می آیند. این خط سیر باعث شد که مدتی طولانی صرف سرودن این اثر شود و عاقبت نیز با بیماری مولانا و مرگ او ناتمام باقی بماند. در تدوین این کتاب، اساس کار بر مثنوی معنوی به تصحیح پروفسور «نیکلسون» است. در پایان هر داستان به شرح کوتاهی در باب نظر مولانا و مقصود وی از روایت داستان آمده تا خواننده ضمن داسان دریابد که چرا مولانا چنین داستانی را در مثنوی آورده است. در شرح این داستان ها نگارنده بیشتر از کتاب بحر در کوزه، اثر «زنده یاد عبدالحسین زرین کوب» بهره گرفته است.