ملت ایران در نشر فرهنگ و تمدن جهان سهم بزرگی را داراست. نمونه و شاهدی بر این مدعا بنیانگذار دانشگاه بزرگ گندی شاپور در دوران باستان و پیش از ظهور اسلام میباشد. بعد از اسلام نیز ملت ما از جمله پیشگامان نشر معارف و تمدن اسلامی بوده است. در عهد سامانیان با آنکه بغداد مرکز خلافت و کانون فرهنگ و معارف بشمار می رفت شهر بخارا و دیگر شهرهای آن روز ایران کم کم از این جهت گوی سبقت را ربودند و در گسترش علم و دانش گامهای بلندی برداشتند.

در علوم پزشکی محمد زکریای رازی کتابهای زیادی نوشت. حاوی کبیر یکی از همین کتب است که بسیار مفصل و در واقع دائرة المعارف طب اسلامی میباشد.

ابن سینا از مفاخر ملی ماست. آثار این دانشمند گنجینه علمی بشری را غنی ساخته است. ابن سینا مظهر تابناک ایرانی است و خدمتی که او بعلوم و بشریت کرده سهم بزرگ ملت ما را در نیل به تمدن انسانی پس از اسلام بخوبی نمایان می سازد.

اکنون هزار سال است که او دیده بر هم گذارده و در دل خاک تیره نهان شده است ولی افکار و تتبعات وی هنوز هم با اقتدار در قلوب میلیونها مردم جای خود را محفوظ داشته است.

الاصول تجویز گردد سودمند خواهد بود. بعد از نضح ، استفاده از ابارج فيقرا، حب اصطمحیقون و ترکیبات دیگر صبر زرد بسیار مفید و موثر می باشند. همچنین صبر زرد انیسون، مصطکی، تربد و سقمونیا نیز اثر خوب دارند چون ماده بلغم لزج و سرد است از این رو ناگزیر است که بکمک صفرا داخل در مفاصل شود. پس در اینجا رعایت دفع صفرا هم لازمست تا درمان ثمر بخش گردد. در بیمار بلغمی بعد از بکار بردن داروهای لازم چنانچه مدراتی مانند زنیان، بادیان، تخم شبت تخم خربزه و مانند آن دهند بسیار مفید است زیرا اگر ماده بلغمی در خون و بدن باقی مانده باشد آنرا دفع خواهد کرد.

گاهی بخاری که از صفرا و خون بر می خیزد نهایت حدت و حرارت را داشته و باستخوان نفوذ میکند و گاهی نیز آنرا تباه و فاسد نموده و میشکند. برخی اوقات نیز عضلات را آب کرده و نابود می سازد. درمان این عارضه همانست که در مورد عارضه ناشی از خون» و «صفرا» ذکر شد.

درد مفاصل غالباً ناشی از وجود دو یا چند خلط مرکب بوده و این ترکیب بیشتر از بلغم و صفرا میباشد. نشانه درد مفاصل مرکب آنستکه عوارض هر یک از اجزا آن بر حسب کمی و یا زیادی آشکار میگردد. بدین سبب گاهی داروئی سودمند افتاده و گاه زیانبخش این اختلافی است که در مورد اخلاط پیدا میشود. امری که در درمان بیشتر سبب دشواری و طولانی شدن بیماری می گردد آشنا نبودن پزشک با طبیعت بیمار است. زیرا فی المثل در یک بیمار نشانه ها و آثار بلغم» پدیدار گردیده است