روش آموزشی گام به گام در گام اول به همه ی قوانین (قواعد) بازی شطرنج می پردازد و همچنین توجه ویژه ای به مهارتهای پایه ای و ضروری انجام بازی دارد به نظر می رسد مطالب آموزشی این گام ابتدایی و بسیار ساده است. در واقع برخی از مربیان موفق میشوند این گام را در سه ماه و یا کمتر به انجام برسانند رویکردی که به هیچ وجه توصیه نمی شود. تکنیک های پایه ای شطرنج مانند مات کردن نیاز به یک دوره ی طولانی تر برای یادگیری دارد. بهتر است یک برنامه یک ساله تدوین کنید تا مهارتهای پایه ای برای کودکان نهادینه شود البته استثنا همیشه وجود دارد. در این گام فقط بگذارید دانش آموزان بازی کنند. نگران نباشید! در گامهای بعدی به راحتی میتوانید زمان از دست رفته را جبران کنید.

کودکان و شطرنج

بازی شطرنج جذابیت بی نظیری برای کودکان دارد. شکل مهره های شطرنج و چگونگی حرکت آنها کودک را مجذوب خود میکند. شطرنج بازی ای است که در آن کودکان می توانند خود را در جایگاه رهبر ببینند و پی آمد رفتارهای خود را ببینند در شطرنج برخلاف بازی «بینگو» یا «مونوپولی چیزی با عنوان خوش شانسی یا بدشانسی وجود ندارد کوتاه سخن کودکان شطرنج را یک بازی بسیار خوب و شاید حتی بسیار جذاب میدانند.

به طور کلی میتوان گفت که درک مفاهیم شطرنج و پیشرفت کودکان در این بازی مرحله ای و آرام آرام شکل میگیرد میتوان این روند را به ترتیب زیر توصیف کرد:

۱ مرحله آمادگی مهره خوردن

۲. مرحله مقدماتی آزمون و خطا مرحله متوسطه (مات)

مرحله پیشرفته (تمپو)

نیمه ی چپ این نمودار وزیر باید از مسیر امن به رخ حمله کند. این کار تنها با جای گیری وزیر در قطر امکان پذیر است. برای مثال یک حرکت خوب در این حالت 15-1.63 است. وزیر می تواند در قطر به رخ و به صورت مستقیم در عرض و ستون) به قبل حمله ی امن کند.

حمله و گراتن مهره ۵۵۱

abcde fgh

3

2

در نیمه ی راست، هوشمندانه نیست که سیاه با رخش به رخ سفید حمله کند. اما می تواند خیلی مطمئن به فیل سفید با حرکت 7-1 ... 1 یا 14 حمله ی امن کند. وقتی نوبت حمله ی اسب فرا می رسد، یکی از ویژگیهای استثنایی دیگرش مشخص می شود. یک اسب می تواند بدون خطر گرفته شدن ( از طرف مهره ای که به آن حمله کرده به مهره های حریف حمله کند. در بازی واقعی همیشه حمله کردن به این سادگی نیست به طوری که معمولاً شما با بیش از دو مهره روبه رو خواهید بود. هر مهره ای اضافی در صفحه به معنی پیچیده تر شدن تعامل است به دلیل این که هنگام حمله سایر مهره های حریف ممکن است مزاحمت ایجاد کنند.

در نمودار روبه رو فیل 13 میتواند از خانه ی c6 و 84 به رخ سیاه حمله کند اگر به c6 برود اسب سیاه او را میزند پس این حمله موفق نخواهد بود. بدین ترتیب حمله صحیح حرکت 4-1.0.13 است.

요

8765432

abcdefgh

خلاصه ممکن است ما بتوانیم مهره های حریف را که زیر ضرب هستند بگیریم که هدف ما این نیست به هر روی زدن مهره اجباری نیست وزیر رخها و فیلها نمی توانند از روی مهره های دیگر ببرند اما اسب میتواند بپرد و هنگام پرش هم میتواند مهره حریف را بگیرد. حریف نیز میتواند به مهره های شما حمله کند و آنها را بگیرد اگر شما میخواهید به مهره حریف حمله کنید باید این کارها را با دقت انجام دهید اطمینان حاصل کنید که مهره های حریف نمی توانند مهره مهاجم شما را بگیرند.

سیستم آموزش گام به گام روشی است که رسماً مورد تأیید فدراسیون شطرنج هلند است. روشی که به صورت آکادمیک در بیشتر مدارس و باشگاههای شطرنج هلند و بلژیک مورد استفاده قرار میگیرد. این دوره ی آموزشی شامل شش کتاب کار است. برای هر گام سه یا چهار کتاب تمرین و همچنین یک کتاب درسنامه برای مربیان و آموزگاران در نظر گرفته شده است. درسنامه گام ۱ برای والدین نیز مناسب است.

این روش با توجه به جنبه های روان شناختی بازی شطرنج را به شیوه ای ساده و قابل درک برای استفاده عموم بازیکنان با استعداد شش سال به بالا آموزش میدهد و از مشکلاتی که در سایر روشها کودکان با آن مواجه هستند به دور است. همچنین این روش تمام قواعد و مهارتهای لازم را که برای تبدیل شدن به یک بازیکن باشگاهی ضروری است آموزش میدهد و موانعی را که باعث میشود تا بازیکنان پایین تر از سطح واقعی خود بازی کنند از میان بر می دارد.