در این نوشتار که جهت تدریس در دانشگاه های مختلف جهت دروس عمومی و معارف دانشجویان تدوین شده است، به شیوه ای جدید به تحلیل «انقلاب اسلامی» پرداخته شده و در آن تلاش شده است تا پیشینه ای تاریخی از انقلاب اسلامی و مسائل بعد از آن در قالب چالش میان دو الگوی شبه ترقی غرب گرا و تعالی اسلامی مورد تحلیل قرار گیرد. نویسنده براساس رهیافت هویت و استقلال در تحلیل مسائل مختلف تاریخ معاصر ایران، به ویژه تحولات قبل و بعد از انقلاب اسلامی و چالش های پیش روی آن به بررسی ریشه های انقلاب اسلامی و آینده آن پرداخته است. وی ابتدا به بیان تعریف مفاهیم و عوامل شکل گیری انقلاب ها پرداخته و سپس وضعیت اروپا و ایران در اواخر قرن نوزدهم و شکل گیری الگوهای شبه ترقی غرب گرا و تعالی اسلامی را بررسی نموده است. آنگاه وی به چالش الگوی شبه ترقی غرب گرا و تعالی اسلامی در عصر مشروطه اشاره کرده و جریان شبه ترقی خواه غرب گرا و باستان گرا در عصر پهلوی را مورد مطالعه قرار داده و روند تکاملی الگوی پیشرفت و تعالی و شکل گیری انقلاب اسلامی را تحلیل نموده است. در ادامه وی به بررسی هویت خواهی و استقلال طلبی انقلاب اسلامی ایران و تحلیل تحولات دوران تثبیت و تداوم آن پرداخته و دستاوردهای انقلاب اسلامی و چشم آینده و آینده آن اعم از فرصت ها و تحلیل های پیش رو را بررسی نموده است.