کتاب ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه

کتاب ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه اثر ریچارد پل، لیندا الدر ترجمه مهدی خسروانی نشر نو منتشر شده است
این کتاب رابطۀ میان وجه خلاقانه و وجه نقادانۀ تفکر را بررسی می کند و نشان می دهد که تفکر نقادانه و خلاقانه نیازمند یکدیگرند. همچنین نشان می دهد که ذهن های بزرگ در نتیجۀ به کارگیری همزمان تفکر نقادانه و خلاقانه پدید آمده اند.
رابطۀ میانِ جنبۀ خلّاقانه و جنبۀ نقادانۀ تفکر غالباً به درستی فهمیده نمی شود. این بدفهمی تا حدود زیادی نتیجۀ تصویری است که رسانه های گروهی از اشخاصِ خلّاق و نقّاد عرضه می کنند. رسانه ها همواره شخصِ خلّاق را شبیه یک دانشمند خل وضع نشان می دهند که قدرت تخیل بالایی دارد و خودجوش، هیجانی، و سرچشمۀ اندیشه های نادر است، اما غالباً در عالمی دیگر سیر می کند و از واقعیت های روزمره فاصله دارد. در عوض، شخصِ نقّاد را، به غلط، شخصی صرفاً ایرادگیر، شکّاک، منفی نگر، خرده گیر، انعطاف ناپذیر، و عیب جو نشان می دهند. در نگاه اول به نظر می رسد که تفکر نقادانه و تفکر خلاقانه با هم ارتباطی ندارند یا حتی در تضاد با یکدیگرند. ظاهر قضیه این است که تفکر نقادانه خودآگاه و قابل آموزش است و تفکر خلاقانه ناخودآگاه و غیر قابل آموزش. این دیدگاه کاملاً غلط نیست، اما بهرۀ بسیار اندکی از حقیقت دارد. حقیقتِ نهفته در دیدگاه یادشده این است که هیچ شیوۀ شناخته شده و مشخصی برای ایجاد خلاقیت نبوغ آمیز در افراد وجود ندارد. با این حال، راه هایی برای آموزش همزمان تفکر نقادانه و خلاقانه وجود دارد.