هرگاه سخن از مقوله ای به عقب ماندگی - ولو در محال روشن فکری و آکادمیک به میان می رود - بلافاصله اذهان به سوی نقش استعمارگران، امپریالیست ها و مهره ها و عوامل سرسپرده ی روس و انگلیس و جلوگیری از به ثمر نشستن استعدادهای لایزال خفته در این سرزمین متوجه می شود و توطئه های دشمنان این آب و خاک عامل اصلی عدم پیشرفت و عقب ماندگی ایران محسوب می شود. ما چگونه ما شدیم از معدود تلاش هایی است که به جای پرداختن به نظریه ی مشهور (و البته پرطرفدار) توطئه، بدون رفع اتهام و عسل تعمید استعمارگران و عوامل خارجی، سبب اصلی را در داخل این سرزمین و در میان عوامل تاریخی و جعرافیایی خاص ایران جست وجو می کند و توطئه ها و دسیسه های عوامل خارجی را نه علت که معلول عقب ماندگی ایران می داند. بی گمان کمبود منابعی که با چنین رویکردی به این موضوع نگریسته باشند در کنار روان بودن متن و پرهیز از کلیشه های رایج شده است کتابی که اینک در اختیار شماست پس از پانزده چاپ هنوز مورد توجه پژوهشگران و علاقه مندان به تاریخ قرار گیرد.